Κυριακή, 29 Νοεμβρίου 2020

Ψυχόδραμα: Η ζωή ως θεατρική δράση

Το Ψυχόδραμα είναι μία ομαδική ψυχοθεραπευτική μέθοδος που στηρίζεται στην αναπαράσταση των ψυχικών διεργασιών. Σχετίζεται με το θέατρο, δανείζεται πολλά στοιχεία του, αλλά δεν ταυτίζεται με αυτό. Ειδοποιός διαφορά είναι πως, στο Ψυχόδραμα ο πρωταγωνιστής καλείται επί σκηνής να αναβιώσει τον αληθινό εαυτό του, να διαδραματίσει ρόλους της καθημερινής του ζωής και, ιδανικά, να φτάσει στην συνειδητοποίηση των εμπειριών του. Ενώ ο ηθοποιός στο θέατρο μεταβαίνει από το πραγματικό στο φανταστικό, ο συμμετέχων στο Ψυχόδραμα ακολουθεί την αντίστροφη πορεία. Επιδιώκει τον μετασχηματισμό της «εσωτερικής σκηνής» σε εξωτερική. 

Η σύνδεση του δράματος με την θεραπεία της ψυχής εδρεύει σε μια έννοια κομβική για το αρχαίο

Κυριακή, 22 Νοεμβρίου 2020

Τι στόχο έχει η επιβολή ποινών;

Η δημιουργία του ποινικού δικαίου συμβαδίζει με τον σχηματισμό των πρώτων οργανωμένων κρατών. Με την πάροδο των αιώνων, το φάσμα των συμπεριφορών που ποινικοποιούνται διευρύνεται όλο και περισσότερο, με έμφαση τις τελευταίες δεκαετίες στις πράξεις οι οποίες θεωρούνται απειλητικές για τη δημόσια τάξη και την ασφάλεια του κοινωνικού συνόλου. Υπάρχει σήμερα μια πληθώρα νομοθετικών ρυθμίσεων, οι οποίες αφορούν όλες τις δραστηριότητες της κοινωνικής ζωής, και αντίστοιχα πληθώρα κυρώσεων που προβλέπονται για την παραβίασής τους, επιβάλλοντας είτε την στέρηση της προσωπικής ελευθερίας είτε την καταβολή χρημάτων. Ενώ το ότι μπορεί να μας επιβληθούν κυρώσεις αν τελέσουμε κάποια αδικοπραξία είναι κάτι που γνωρίζουμε όλοι, οι σκοποί της ποινής αυτής, το σε τι δηλαδή αποβλέπει, δεν μας έχει γίνει το ίδιο σαφές. 

Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου 2020

Πόσο ισχυρή είναι η μνήμη του ελέφαντα;

Η "μνήμη ελέφαντα" είναι γνωστή λαϊκή παρομοίωση, και όσο περισσότερα μαθαίνουμε για τα συμπαθή, γιγάντια θηλαστικά, τόσο καταλαβαίνουμε ότι η εντυπωσιακή τους μνήμη είναι μόνο μια πτυχή της απίστευτης νοημοσύνης τους. Οι ελέφαντες είναι από τα πιο έξυπνα, κοινωνικά, δημιουργικά, και καλοκάγαθα πλάσματα στην Γη και εκδηλώνουν μια μεγάλη ποικιλία συμπεριφορών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του πένθους, του αλτρουισμού, της συμπόνιας, της συνεργασίας και της αυτογνωσίας.

Κυριακή, 15 Νοεμβρίου 2020

Το μυστήριο του εξωγήινου "Σήματος Wow!"

Ένα από τα ζητήματα που εξιτάρουν περισσότερο τους λάτρεις της αστρονομίας είναι η ανίχνευση εξωγήινης νοημοσύνης. Πέρα από σενάριο διάσημων ταινιών, η ύπαρξη ζωής σε άλλους πλανήτες έχει αποτελέσει και σημαντικό επιστημονικό αντικείμενο. Ο οργανισμός SETI, που ασχολείται με το αντικείμενο αυτό, τον Αύγουστο του 1977 χρησιμοποιώντας το ραδιοτηλεσκόπιο Μεγάλο Αυτί (Big Ear) του πανεπιστημίου του Ohio, κατέγραψε ένα ασυνήθιστο σήμα από άγνωστη πηγή. Δεν φαινόταν να περιέχει κάποια πληροφορία· έμοιαζε με ένα φως το οποίο σιγά σιγά γινόταν λαμπρότερο και ύστερα έσβησε σταδιακά. Το σήμα αυτό έκτοτε στοίχειωσε την έρευνα για τον εντοπισμό εξωγήινης ζωής και γέννησε αμέτρητες υποθέσεις. 

Κυριακή, 8 Νοεμβρίου 2020

Μιλώντας για τον "μέσο άνθρωπο"

Κάθε θεωρία βασισμένη στην ανθρώπινη εμπειρία είναι πάντοτε στατιστική. Διαμορφώνει έναν μέσο όρο, παραβλέποντας όλες τις εξαιρέσεις και διαπλάθει μια αφηρημένη έννοια του "φυσιολογικού". Οι εξαιρέσεις που συναντώνται σε κάθε άκρο, αν και είναι πάντοτε υπαρκτές, δε συμπεριλαμβάνονται στον τελικό ορισμό, καθώς αλληλοαπορρίπτονται. Αυτή η έννοια του μέσου/φυσιολογικού συχνά φαίνεται σαν απρόσβλητο, θεμελιώδες αξίωμα, που σκιαγραφεί τον χαρακτήρα, την συμπεριφορά ή την εμφάνιση των ατόμων. Όντως, μπορεί να είναι σε μεγάλο βαθμό έγκυρη, αλλά δεν ανταποκρίνεται ολικά στην πραγματικότητα. 

Κυριακή, 1 Νοεμβρίου 2020

Προοπτική: Η αποτύπωση της τρίτης διάστασης στην ζωγραφική

Ένας πίνακας ζωγραφικής έχει δύο υποστάσεις. Στον πραγματικό χώρο, με την υλική του φύση, για παράδειγμα κρεμασμένος στον τοίχο μιας πινακοθήκης, αποτελεί έναν κορνιζομένο καμβά. Ταυτόχρονα, όμως, στην επιφάνειά του ξεδιπλώνεται ένας ολόκληρος φανταστικός τόπος, όπου διαδραματίζονται γεγονότα, σε χώρο και χρόνο ανεξάρτητο από τον πραγματικό. Πώς πραγματοποιείται αυτό το άλμα; Πώς ο τρισδιάστατος χώρος ξεπηδά μέσα στις δύο διαστάσεις του πίνακα; Αν έπρεπε να απαντήσουμε με μία λέξη, αυτή θα ήταν: προοπτική

Τετάρτη, 28 Οκτωβρίου 2020

Πού μπορεί να καταλήξει το πλαστικό μπουκάλι που πέταξες;

Η ταχύτητα με την οποία επικράτησαν τα πλαστικά μπουκάλια στο παγκόσμιο εμπόριο ποτών είναι ιλιγγιώδης. Εμφιαλωμένα ποτά υπάρχουν για περισσότερο από έναν αιώνα, χρησιμοποιώντας αρχικά γυάλινες φιάλες, στη συνέχεια χάλυβα και αργότερα κουτιά αλουμινίου. Το 1973, ο Nathaniel Wyeth κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το πρώτο μπουκάλι PET (τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο), ένα πλαστικό ελαφρύ, ασφαλές, φθηνό και ανακυκλώσιμο. Μόλις μέσα σε μία γενιά η χρήση του εκτοξεύτηκε σε τέτοιον βαθμό, που σήμερα βρίσκεται ως σκουπίδι σε κάθε γωνιά της γης και των ωκεανών. 

Σύμφωνα με στοιχεία της

Κυριακή, 25 Οκτωβρίου 2020

Τι είναι η "προκατάληψη επιβεβαίωσης";

Προκατάληψη επιβεβαίωσης
ονομάζεται η τάση μας να αξιολογούμε καταστάσεις επικεντρώνοντας την προσοχή μας σε πληροφορίες που επιβεβαιώνουν τις ήδη υπάρχουσες πεποιθήσεις μας. Απομνημονεύουμε επιλεκτικά και αξιολογούμε μεροληπτικά, αποφεύγοντας να συνυπολογίσουμε ακόμα και τεκμηριωμένα στοιχεία. Ως εκ τούτου, δύο άνθρωποι με αντίθετες απόψεις, ακόμα και αν τους παρουσιαστούν οι ίδιες ακριβώς αποδείξεις, μπορεί να οδηγηθούν σε δύο αντίθετα συμπεράσματα, μέσα από τις ατομικές τους ερμηνείες.

Κυριακή, 18 Οκτωβρίου 2020

Κοινωνική κινητικότητα: Πόσο εύκολα αλλάζει κανείς κοινωνική θέση;

Υπάρχει κάτι τρομερά ελκυστικό στην ιδέα ότι ο οποιοσδήποτε μπορεί να φτάσει στην κορυφή αν προσπαθήσει αρκετά σκληρά. Παρ’ όλα αυτά, οι υλικοί πόροι στους οποίους έχουν πρόσβαση τα άτομα φαίνεται να καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το μέλλον τους.

Όλοι οι τύποι ανθρώπινης κοινωνίας, ακόμα και στους απλούστερους των πολιτισμών, αποτελούνται από ιεραρχικά στρώματα, που διαμορφώνονται από τις ανισότητες μεταξύ των ομάδων πληθυσμού. Οι σύγχρονες δυτικές κοινωνίες οργανώνονται με

Κυριακή, 11 Οκτωβρίου 2020

Μια μουσική σύνθεση χωρίς ούτε μία νότα!

4′33″ είναι ο τίτλος ενός μουσικού κομματιού του συνθέτη John Cage. Συντέθηκε το 1952, και μπορεί να ερμηνευτεί από οποιοδήποτε όργανο ή συνδυασμό οργάνων, καθώς οι οδηγίες στους ερμηνευτές είναι να μην παίζουν για 4 λεπτά και 33 δευτερόλεπτα. Το κομμάτι, στην ουσία, αποτελείται από τους ήχους του περιβάλλοντος που ακούγονται στη διάρκειά του. Ο Cage αποτυπώνει, έτσι, την ιδέα ότι ο κόσμος είναι γεμάτος από μουσική, ανεξάρτητη από νότες και κλίμακες, καθώς είναι γεμάτος από ήχους. Για τον ίδιο, το σιωπηλό μουσικό κομμάτι ήταν το σημαντικότερο έργο του, ενώ αδιαμφισβήτητα αποτελεί την πιο διάσημη και πιο αμφιλεγόμενη δημιουργία του.

Κυριακή, 4 Οκτωβρίου 2020

Σε τι ωφελεί η αλλαγή ώρας;


Κάθε άνοιξη ρυθμίζουμε τα ρολόγια μία ώρα μπροστά και τα επαναφέρουμε μία ώρα πίσω το φθινόπωρο. Έτσι, υπάρχει μια ημέρα 23 ωρών στο τέλος Μαρτίου και μια ημέρα 25 ωρών στο τέλος Οκτωβρίου. Η λογική πίσω από αυτήν την αλλαγή είναι να επωφελούμαστε από το φυσικό φως των μεγαλύτερων ημερών, μετά την εαρινή ισημερία και στην διάρκεια του καλοκαιριού. Τα άτομα θα ξυπνήσουν μια ώρα νωρίτερα, θα ξεκινήσουν και θα ολοκληρώσουν τις καθημερινές εργασίες μια ώρα νωρίτερα, και θα έχουν στη διάθεσή τους μια επιπλέον ώρα ημέρας μετά τις καθημερινές τους δραστηριότητες. Την ώρα αυτή που "δανείστηκαν", θα την επιστρέψουν για τον χειμώνα, όταν το φως είναι ούτως ή άλλως περιορισμένο. 

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2020

Πόσοι άνθρωποι έχουν γεννηθεί συνολικά στη Γη;

Με τον τρέχοντα παγκόσμιο πληθυσμό περίπου στα 7,5 δισεκατομμύρια, ζούμε στην λαοπληθέστερη εποχή στην ιστορία της ανθρώπινης ζωής. Για να μπορέσουμε να αντιληφθούμε το μέγεθος, μπορούμε να το δούμε σε αναλογία με τον συνολικό αριθμό των ανθρώπων που έχουν γεννηθεί ποτέ στην Γη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Γραφείου Αναφοράς Πληθυσμού (Population Reference Bureau) έχουν υπάρξει περισσότερα από 108 δισεκατομμύρια μέλη του είδους μας. 

Τετάρτη, 23 Σεπτεμβρίου 2020

Η τίγρη που ήρθε να πιει τσάι!

Το παιδικό βιβλίο "The tiger who came to tea" (Η τίγρη που ήρθε επίσκεψη) αφηγείται την ιστορία της μικρής Σόφι που πίνει τσάι με την μητέρα της, όταν ακούει χτύπημα στην πόρτα. Έχει έρθει μια πεινασμένη τίγρη. Η μητέρα την αφήνει να περάσει και η τίγρη προσπαθεί να κατευνάσει την πείνα της. Τρώει όλο το φαγητό από το τραπέζι, και συνεχίζει στην κουζίνα όπου λεηλατεί τα ντουλάπια, τις κατσαρόλες, το ψυγείο, αδειάζει μέχρι και το νερό της βρύσης. Όταν τελειώνουν τα πάντα, η τίγρη φεύγει. Ο πατέρας επιστρέφει στο σπίτι και 

Κυριακή, 20 Σεπτεμβρίου 2020

Μπορεί κάποιος να αποκτήσει εκτάσεις της Σελήνης;

Έχουν εμφανιστεί κατά καιρούς στο διαδίκτυο μεσιτικά γραφεία που ισχυρίζονται πως είναι πιστοποιημένα για αγοραπωλησίες εκτάσεων στην Σελήνη. Αντίστοιχα, έχουν αναφερθεί περιπτώσεις προσώπων, που φέρονται να κατέχουν σεληνιακή γη. Μπορεί, όμως πράγματι κάποιος να γίνει ιδιοκτήτης τμήματος ενός ουράνιου σώματος;

Τουλάχιστον προς στιγμήν, η απάντηση είναι όχι. Τίτλοι ιδιοκτησίας που έχουν εκδοθεί,

Κυριακή, 13 Σεπτεμβρίου 2020

Ο απολιθωμένος γίγαντας του Cardiff

Στα τέλη του 1869, στο Cardiff της Νέας Υόρκης, έλαβε χώρα μια από τις ιστορικότερες απάτες. Ένας ντόπιος αγρότης ισχυρίστηκε πως έχει ανακαλύψει το απολιθωμένο σώμα ενός προϊστορικού, πιθανόν βιβλικού, γίγαντα. Το εύρημα μετατράπηκε αστραπιαία σε αξιοθέατο για χιλιάδες επισκέπτες. 

Ο George Hull, ήταν αυτός που ενορχήστρωσε την απάτη με στόχο να κερδίσει χρήμα, αλλά και να αμφισβητήσει την χριστιανική πίστη. Το 1866, ο Hull είχε συναντήσει

Δευτέρα, 7 Σεπτεμβρίου 2020

Πριμιτιβισμός: Πώς οι πρωτόγονες φυλές επηρέασαν την μοντέρνα τέχνη;

Στις αρχές του 20ου αιώνα, η τέχνη θέλησε να σπάσει κάθε δεσμό με το παρελθόν, και με ιδιοφυείς καινοτομίες ξεκίνησε μια καλλιτεχνική επανάσταση. Καταλυτική ήταν η επιρροή που δέχτηκε από τις πρωτόγονες μορφές τέχνης. Ο ορισμός της τέχνης των πρωτόγονων εγείρει ζητήματα εννοιολογικού χαρακτήρα, καθώς απαιτεί να οριστεί στον αντίποδα και η τέχνη των πολιτισμένων. Το σημασιολογικό αυτό χάσμα γεφυρώνεται από τον πιο δόκιμο όρο πριμιτιβισμός, ο οποίος δεν αναφέρεται αποκλειστικά την τέχνη των πρωτόγονων φυλών, αλλά εστιάζει στην αντίδραση και το ενδιαφέρον που έδειξε η Δύση για τα αντικείμενα που δημιουργούσαν.

Κυριακή, 30 Αυγούστου 2020

Πόσο έγκυρη είναι η ψυχιατρική διάγνωση;

Το 1972 ο Αμερικανός ψυχολόγος David Rosenhan, διεξήγαγε ένα πείραμα για να προσδιορίσει την εγκυρότητα της ψυχιατρικής διάγνωσης. Ήταν επιστημονικά έγκυρη ή απλώς μια τυχαία, υποκειμενική και ακανόνιστη διαδικασία; Ένα άρθρο με τα αποτελέσματα του παράτολμου πειράματος δημοσιεύτηκε το 1973 στο περιοδικό Science, με τίτλο «Εχέφρονες σε μέρη για παράφρονες» (On being sane in insane places), κλονίζοντας συθέμελα τον κόσμο της ψυχιατρικής.

Τετάρτη, 26 Αυγούστου 2020

Ο Σίσυφος και το παράλογο

"Υπάρχει ένα μονάχα φιλοσοφικό πρόβλημα πραγματικά σοβαρό: η αυτοκτονία. Αν κρίνουμε πως η ζωή αξίζει να τη ζει ή να μην τη ζει κανείς, απαντούμε στο θεμελιώδες ερώτημα της φιλοσοφίας". Με την θέση αυτή μας εισάγει στο δοκίμιό του Ο Μύθος του Σισύφου ο νομπελίστας συγγραφέας Albert Camus, για να επιχειρήσει και αυτός στην συνέχεια να αναζητήσει το νόημα της ζωής. 

Αναρίθμητες είναι οι προτεινόμενες, και σε κάποιες περιπτώσεις αντικρουόμενες, απαντήσεις σχετικά με την σημαντικότητα της ζωής, από ποικίλα πολιτιστικά και ιδεολογικά υπόβαθρα. Η ερώτηση "Η ζωή έχει σκοπό;" έχει απασχολήσει διαχρονικά την φιλοσοφία, την επιστήμη, την θεολογία, την μεταφυσική. Αυτή την ακατάπαυστη αναζήτηση είναι που

Κυριακή, 23 Αυγούστου 2020

Εκπαίδευση κατ' οίκον: Μπορεί ένα παιδί να μην φοιτήσει σε σχολείο;

Μερίδα γονέων διατυπώνουν σθεναρές αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα και τη σκοπιμότητα της υποχρεωτικής φοίτησης, τόσο στην χώρα μας όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Πολλοί από αυτούς, αναδεικνύουν ως εναλλακτική την εκπαίδευση κατ΄οίκον (homeschooling), δηλαδή την εκπαίδευση των παιδιών από τους γονείς ή από επιλεγμένους δασκάλους στο σπίτι, απέχοντας από δημόσια ή ιδιωτικά σχολεία. 

Στην Ελλάδα η υποχρεωτική εκπαίδευση

Τετάρτη, 19 Αυγούστου 2020

Άλογο σε κίνηση: η πρώτη κινούμενη φωτογραφία

Όταν ένα άλογο καλπάζει, σηκώνει και τα τέσσερα πόδια του ταυτόχρονα από το έδαφος; Το ερώτημα αυτό ήταν καταλυτικό για την γέννηση... του κινηματογράφου! Ο μεγιστάνας και πρώην κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Leland Stanford, ανέθεσε στον Βρετανό φωτογράφο Eadweard Muybridge να αποτυπώσει τι ακριβώς συμβαίνει την στιγμή του διασκελισμού ενός αλόγου, ωθώντας τον να απαθανατίσει για πρώτη φορά την ακολουθία της κίνησης.

Ο Stanford ήταν

Δευτέρα, 17 Αυγούστου 2020

Το σύμπαν μέσα από τις εικόνες του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Hubble

Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble (Hubble Space Telescope-HST) έφερε επανάσταση στον τρόπο που εξετάζουμε και αντιλαμβανόμαστε το σύμπαν, παρέχοντάς μας εικόνες που εκπλήσσουν και εμπνέουν. Μέσα από τους φακούς του είδαμε αντικείμενα σε απομακρυσμένους γαλαξίες, σουπερνόβα και νεφελώματα. Με την συνεργασία της NASA και της ESA, το τηλεσκόπιο τέθηκε σε τροχιά το 1990, και η λειτουργία του υπολογιζόταν να διαρκέσει περίπου 15 χρόνια. Από τότε, πέντε συνολικά αποστολές πραγματοποιήθηκαν, με τελευταία το 2009, στις οποίες αστροναύτες επισκεύασαν και αναβάθμισαν το τηλεσκόπιο επεκτείνοντας τον χρόνο ζωής του στα 30 χρόνια, και αναμένεται να συνεχίσει να λειτουργεί και μετά το 2020.

Κυριακή, 9 Αυγούστου 2020

Γιατί κάποιες κακοποιημένες γυναίκες δεν εγκαταλείπουν τον σύζυγό τους;

Η ελληνική αλλά και η διεθνής βιβλιογραφία τονίζει ότι τα αξιόπιστα στοιχεία για το εύρος, τη φύση και τις επιπτώσεις των ενδοοικογενειακών επιθέσεων είναι ελλιπή. Τα διαθέσιμα ποσοστά μπορούν να θεωρηθούν απλά και μόνο πτυχές της πλήρους αλήθειας, με την πραγματική έκταση του προβλήματος να χάνεται σε αυτό που ονομάζουμε «σκοτεινούς αριθμούς». Αρκετά θύματα, που βίωσαν την βία των συντρόφων τους, αναφέρουν την πεποίθησή τους ότι καταγράφεται μόνο «η κορυφή του παγόβουνου», ενώ ερευνητές συμφωνούν ότι

Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2020

Για την ελευθερία..

Λίγες ιδέες έχουν απασχολήσει διαχρονικά και σε τέτοιο βαθμό την ανθρώπινη σκέψη, όπως αυτή της ελευθερίας. Από την ελευθερία της άγνοιας των Πρωτόπλαστων στον κήπο της Εδέμ, μέχρι την Ελευθερία- Ισότητα- Αδελφοσύνη της Γαλλικής Επανάστασης, οι άνθρωποι όπου και αν πιστεύουν ή συντάσσονται, φαίνεται ότι πάντα ονειρεύονται κάτι κοινό! Της αφιερώνουν αγάλματα, ποιήματα, ύμνους και την ψάχνουν στις κοινωνίες, αλλά και στο μυαλό τους. Τι είναι, λοιπόν, αυτή η πολυπόθητη ελευθερία; 

Κυριακή, 19 Ιουλίου 2020

Memento mori: Η τέχνη που μας υπενθυμίζει τον θάνατο

Ο προβληματισμός σχετικά με την παροδικότητα της ζωής έχει εκφραστεί μέσα από την λατινική φράση "memento mori", που μεταφράζεται ως "θυμηθείτε ότι πρέπει να πεθάνετε". Φυσικά, όλοι οι άνθρωποι γνωρίζουμε ότι κάποτε θα πεθάνουμε, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι αντιμετωπίζουμε συνειδητά τη θνητότητα σε καθημερινή βάση. Είναι προφανές ότι αποτελούμε πλάσματα δέσμια του χρόνου, της ροής της φύσης, πρόκειται όμως για μια ιδέα στην οποία θα πρέπει να επιστρέφουμε διαρκώς.

Η σκέψη του θανάτου δεν έχει στόχο να μας απογοητεύσει και να μας μελαγχολήσει, να μας στερήσει τη θέληση για ζωή ή την όποια αίσθηση προορισμού. Αντίθετα, φιλοδοξεί να συνεφέρει την κρίση μας σε σχέση με τις προτεραιότητες που θέτουμε και ό,τι είναι πραγματικά σημαντικό στο παρόν,

Κυριακή, 12 Ιουλίου 2020

Πόσοι άνθρωποι έχουν πάει στην τάφρο των Μαριανών;

Στην τάφρο των Μαριανών βρίσκεται το βαθύτερο σημείο των ωκεανών του πλανήτη, η Άβυσσος Τσάλεντζερ (Challenger Deep), όπου το βάθος του πυθμένα φτάνει τα 10.971 μέτρα. Περισσότεροι είναι οι άνθρωποι που έχουν βρεθεί στην Σελήνη παρά σε αυτό το σημείο της Γης μας! Γνωρίζουμε λιγότερα πράγματα για τον πυθμένα του, από ότι ξέρουμε για μακρινούς πλανήτες! 

Η τάφρος βρίσκεται στον Ειρηνικό Ωκεανό, ανατολικά των Μαριάνων Νήσων. Για να αντιληφθούμε το βάθος της, αξίζει να σημειώσουμε πως, αν το όρος Έβερεστ (8.848 μέτρα), ήταν τοποθετημένο στην Άβυσσο Τσάλεντζερ,

Κυριακή, 5 Ιουλίου 2020

Ποιοι βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού;

Ένας από τους πρωταρχικούς στόχους της στρατηγικής της ΕΕ για την ανάπτυξη και την απασχόληση "Ευρώπη 2020" ήταν η μείωση του αριθμού των ανθρώπων που απειλούνται από τη φτώχεια ή τον κοινωνικό αποκλεισμό, κατά 20 εκατομμύρια. Προκειμένου να βελτιωθούν τα στατιστικά δεδομένα που αφορούν τους δείκτες της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, διεξάγεται ετησίως η Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών. Η έρευνα αυτή είναι

Κυριακή, 28 Ιουνίου 2020

Υπερτουρισμός: Γιατί πάμε όλοι διακοπές στο ίδιο μέρος;

Ο τουρισμός θεωρείται δραστηριότητα με σαφή οφέλη για μια περιοχή, κατά κύριο λόγο οικονομικά. Ευρύ είναι το φάσμα των κλάδων που εργάζονται σε αυτόν, περιλαμβάνοντας υπηρεσίες διαμονής, επισιτισμού, μεταφορών και ευρύτερων πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, τα βλέμματα στράφηκαν στο πως επιδρά ο τουρισμός τόσο στην διαβίωση των μόνιμων κατοίκων μιας περιοχής όσο και στην ποιότητα των εμπειριών που τελικά προσφέρονται στους επισκέπτες, αναδεικνύοντας το φαινόμενο του υπερτουρισμού. 

Τρίτη, 23 Ιουνίου 2020

Η κοινωνική πολιτική για τις μονογονεϊκές οικογένειες

Η μονογονεϊκότητα, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, δεν αποτυπώνεται με κάποιον νομικά κατοχυρωμένο ορισμό. Γίνεται αντιληπτή και αποδεικνύεται στα πλαίσια μιας εννοιολογικής περισσότερο προσέγγισης. Αφορά την οικογένεια η οποία συγκροτείται από έναν γονέα και τουλάχιστον ένα παιδί, του οποίου ο εν λόγω γονέας

Κυριακή, 14 Ιουνίου 2020

Η εντυπωσιακή διαφήμιση του πρώτου Mac υπολογιστή

Η εταιρεία Apple παρουσίασε τον πρώτο της προσωπικό υπολογιστή Macintosh (ευρύτερα γνωστό ως Mac) το 1984, σε κλίμα εορτασμού για την νέα εποχή που θα ξεκινούσε με την χρήση του. Η διάσημη μέχρι σήμερα διαφήμιση για την προώθηση του, τοποθετείται στην δυστοπική κοινωνία του μυθιστορήματος "1984" του George Orwell. 

Κυριακή, 7 Ιουνίου 2020

Η ηφαιστειακή έκρηξη που εξαφάνισε... το καλοκαίρι

Το 1816 έμεινε γνωστό και ως "έτος χωρίς καλοκαίρι", καθώς την χρονιά εκείνη οι καιρικές συνθήκες τους θερινούς μήνες δεν θύμιζαν σε τίποτα καλοκαίρι. Για αυτό ευθύνεται η ισχυρότερη έκρηξη της καταγεγραμμένης ιστορίας, αυτή του ηφαιστείου Ταμπόρα στις τότε Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες (σήμερα Ινδονησία). Στις 5 Απριλίου 1815, σημειώθηκε η πρώτη ισχυρή έκρηξη, και η κορύφωση ήρθε στις 10 Απριλίου. Το ηφαίστειο σταμάτησε να βρυχάται 5 ημέρες αργότερα, ενώ

Κυριακή, 31 Μαΐου 2020

Πώς να ξεπεράσετε έναν χωρισμό: Οδηγίες από έναν σουρεαλιστή!

Η ερωτική απογοήτευση είναι από τα πιο δυνατά συναισθήματα. Ο έρωτας, άλλωστε, αδιαμφισβήτητα έχει εμπνεύσει περισσότερα έργα τέχνης από οποιοδήποτε άλλο συναίσθημα. Ανάμεσα σε δεκάδες μυθιστορήματα, ποιήματα, τραγούδια και πίνακες, βρίσκεται και ένα έργο με πρακτικές οδηγίες για να ξεπεράσετε έναν χωρισμό, δια χειρός του σουρεαλιστή καλλιτέχνη Man Ray. 

Στο Παρίσι του 1929 ο Man Ray, ο οποίος είχε

Τρίτη, 26 Μαΐου 2020

Η μόνη μου γνώση είναι ότι δεν γνωρίζω τίποτα!

Η διάσημη φράση «ἕν οἶδα, ὅτι οὐδέν οἶδα» αποτυπώνει σημαντικό μέρος της φιλοσοφίας του Σωκράτη. Ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος έζησε στην Αθήνα της Χρυσής Εποχής και, όπως αναφέρει ο Κικέρωνας, ήταν αυτός που «κατέβασε την φιλοσοφία από τους ουρανούς και την έβαλε στα σπίτια των ανθρώπων». Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι έθεσαν τη λογική σκέψη στο επίκεντρο, με στόχο να εξηγήσουν τους νόμους του σύμπαντος. Ο Σωκράτης έστρεψε αυτή την λογική σε θνητά, καθημερινά διλήμματα και αναζήτησε τους νόμους της ανθρώπινης ύπαρξης. Τι είδους ζωή πρέπει να διάγουμε; Τι άνθρωποι θέλουμε να είμαστε; Πόση σημασία έχει ο πλούτος; Τι είναι η ευτυχία;

Κυριακή, 17 Μαΐου 2020

Η παραφροσύνη και η ιδιοφυΐα


Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα που έχει κληθεί να απαντήσει η επιστήμη της ψυχιατρικής είναι η σχέση της ψυχικής ασθένειας με την δημιουργική ευφυία. Ο συσχετισμός αυτών των εννοιών είναι κάτι σύνηθες στην καθημερινή σκέψη και κουλτούρα, καθώς είναι κοινώς αποδεκτή η μορφή του "τρελού ζωγράφου" ή του "τρελού επιστήμονα". Η ιδιοφυϊα και η παραφροσύνη δεν μπορούν να αποσαφηνιστούν σε απόλυτο βαθμό, ωστόσο οι κατά καιρούς διαφορετικές ερμηνείες τους διασταυρώνονται.

Κυριακή, 10 Μαΐου 2020

Γιατί ασχολούμαστε με την προσωπική ζωή διάσημων προσώπων;

Καθημερινά δημοσιεύονται νέα για την προσωπική ζωή τραγουδιστών, ηθοποιών, μοντέλων, αθλητών, μελών βασιλικών οικογενειών ή ακόμα και ανθρώπων που είναι διάσημοι χωρίς κάποια συγκεκριμένη ιδιότητα. Συχνά κατηγορούμε τα σκανδαλοθηρικά περιοδικά ή τις εκπομπές που αναλύουν το αν κάποιες διασημότητες μάλωσαν μεταξύ τους, αν διατηρούν καλές σχέσεις με πρώην συντρόφους τους, αν έκαναν κάποια αλλαγή στην εμφάνιση τους και πολλές ακόμη ασήμαντες ουσιαστικά λεπτομέρειες. Εμείς, όμως, γιατί αφιερώνουμε χρόνο για να ενημερωθούμε για ανθρώπους που, στην πραγματικότητα, δεν γνωρίζουμε; Γιατί παρακολουθούμε εικόνες από την καθημερινότητα τους, γιατί συζητάμε για όσα συμβαίνουν στην showbiz; 

Κυριακή, 3 Μαΐου 2020

Παγγαία: Όταν όλη η ξηρά της Γης ήταν ενωμένη!

Η Γη στο παρελθόν δεν είχε την εικόνα που γνωρίζουμε. Για την ακρίβεια, η σημερινή σύνθεση των ηπείρων και των ωκεανών φαίνεται να είναι προσωρινή. Ο πλανήτης μας είναι "ζωντανός οργανισμός" και μεταβάλλεται αδιάκοπα. Πριν από περίπου 330 εκατομμύρια χρόνια όλο το έδαφος της Γης ήταν συγκεντρωμένο σε μία υπερήπειρο, την οποία ονομάζουμε Παγγαία, και περιβαλλόταν από έναν υπερωκεανό, την Πανθάλασσα. 

Στην πορεία του γεωλογικού χρόνου, η συναρμολόγηση και ο κατακερματισμός των υπερηπείρων φαίνεται να έχουν

Κυριακή, 26 Απριλίου 2020

Πώς ερμηνεύεται ένα έργο τέχνης;

Μία από τις πιο κεντρικές αντιπαραθέσεις στην κριτική των εικαστικών τεχνών και της λογοτεχνίας, είναι η ερμηνεία των έργων, δηλαδή το πώς αποδίδεται νόημα σε αυτά. Πιο συγκεκριμένα, διαφωνίες εκφράζονται σχετικά με το αν θα πρέπει ο κάθε θεατής ή αναγνώστης να απολαμβάνει ένα έργο με τον τρόπο που ο ίδιος το προσλαμβάνει ή αν το έργο θα πρέπει να αξιολογείται με βάση το τι ήθελε ο δημιουργός να εκφράσει. Πόση σημασία έχει, επομένως, το "τί θέλει να πει ο ποιητής";

Είναι μια ερώτηση που κρύβει πολλές επιπλέον.

Κυριακή, 19 Απριλίου 2020

Η λατρεία του ήλιου


Πολλοί από εμάς περιγράφουμε τον εαυτό μας ως "λάτρη του ήλιου". Η αγάπη μας αυτή ως επί το πλείστον εστιάζει σε μια βόλτα που θα κάνουμε μια ηλιόλουστη ημέρα, ένα μπάνιο στην θάλασσα ή ίσως ένα καλοκαιρινό ταξίδι. Η ευχάριστη αύρα που δημιουργεί ο ήλιος, η αίσθηση μιας ακτίνας στο πρόσωπο μας, το φως του, η ζεστασιά, τον καθιστά για όλους μας σύμβολο ελπίδας και πηγή θετικής ενέργειας. Για τους περισσότερους αρχαίους πολιτισμούς, όμως, ο ήλιος αποτελούσε θεϊκή μορφή. Υποκλίνονταν σε αυτόν, αναγνωρίζοντάς τον ως την

Κυριακή, 12 Απριλίου 2020

Μια γεύση που κάτι σου θυμίζει..

Υπάρχουν κομμάτια των αναμνήσεων μας που κρύβονται σε πτυχές του μυαλού, στις οποίες φαίνεται να μην μπορούμε να φτάσουμε εύκολα. Τέτοιες μνήμες εισβάλουν ορισμένες φορές στο μυαλό μας μόνες τους, χωρίς να συνδέονται, φαινομενικά, με τις τρέχουσες σκέψεις μας. Μια γεύση, μια μυρωδιά, μια μελωδία μπορεί να μας ανοίξει τον δρόμο σε κρυμμένες αναμνήσεις, και εμείς αρκεί απλά να την ακολουθήσουμε. 

Με μια τέτοια διαδρομή ξεκινά και το διάσημο μυθιστόρημα του Μαρσέλ Προυστ «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο», με τον αφηγητή να βρίσκεται σε ανία και να ονειροπολεί, καθώς πίνει τσάι. Δοκιμάζοντας

Κυριακή, 5 Απριλίου 2020

Μπορεί η εικονική πραγματικότητα να θεραπεύσει ψυχικές διαταραχές;

Η σχέση της ψυχικής ασθένειας και της τεχνολογίας είναι αμφιλεγόμενη, καθώς πολλοί θεωρούν ότι η χρήση της τεχνολογίας επιδρά αρνητικά στον ψυχισμό μας. Πολλές είναι, όμως και οι έρευνες που υποστηρίζουν πως η τεχνολογία μπορεί να φέρει επανάσταση και στην ψυχιατρική, προσφέροντας εναλλακτικές, μη φαρμακευτικές θεραπείες, κυρίως μέσω της εικονικής πραγματικότητας. 

Σύμφωνα με την Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία, μια τεχνική με σημαντικά αποτελέσματα για την καταπολέμηση διαταραχών, όπως αυτές του άγχους, είναι

Κυριακή, 29 Μαρτίου 2020

Κοσμικό Ημερολόγιο: Η ιστορία του Σύμπαντος σε ένα έτος


Είναι αδύνατο για τον άνθρωπο να αντιληφθεί τις τάξεις μεγέθους που απαρτίζουν την ιστορία του Σύμπαντος, καθώς η δική μας υπόσταση είναι απειροελάχιστη συγκριτικά με την δική του. Σε μια προσπάθεια να κατανοηθεί ο χρόνος που υπάρχει το παρατηρήσιμο Σύμπαν, και η ροή των γεγονότων στην διάρκεια αυτού, ο αστροφυσικός Carl Sagan μετέφερε την ιστορία του σε μια χρονική κλίμακα που αντιλαμβάνεται ο καθένας μας, το ημερολογιακό, γήινο έτος. Συμπίεσε, δηλαδή, τα 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια ζωής του σε

Κυριακή, 22 Μαρτίου 2020

Ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα πριν από τον Shakespeare!

Ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα είναι οι πρωταγωνιστές της διασημότερης ιστορίας αγάπης. Χωρίς αμφιβολία το ζευγάρι έχει ταυτιστεί απόλυτα με το αριστούργημα της Αγγλικής Λογοτεχνίας «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» του William Shakespeare, ωστόσο οι δύο νεαροί εραστές δεν κάνουν σε αυτό το έργο την πρώτη τους εμφάνιση. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια ιστορία αγάπης με πολλούς λογοτεχνικούς σταθμούς. 

Στο θεατρικό του Shakespeare, ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα γνωρίζονται σε έναν χορό και ερωτεύονται κεραυνοβόλα, ωστόσο

Τετάρτη, 18 Μαρτίου 2020

Πώς ο άγριος λύκος έγινε πιστός σκύλος;

Είναι ευρέως αποδεκτό μεταξύ των επιστημόνων ότι τα σκυλιά είναι απόγονοι των λύκων, καθώς το DNA τους είναι σχεδόν πανομοιότυπο. Όπως φαίνεται, σε κάποιο σημείο οι γκρίζοι λύκοι και τα σκυλιά πήραν ξεχωριστούς εξελικτικούς δρόμους. Με την πάροδο των γενεών κάποιοι λύκοι έχασαν μερικές από τις αρπακτικές τους ιδιότητες και μέσω φυσικών αλλαγών, σε στοιχεία όπως το τρίχωμα, οι ουρές ή τα αυτιά, δημιουργήθηκαν τα σκυλιά. Ωστόσο "οι καλύτεροί μας φίλοι" διατηρούν μέχρι σήμερα ορισμένα

Κυριακή, 15 Μαρτίου 2020

Η ημέρα που δεν υπήρχαν ειδήσεις

Την Παρασκευή 18 Απριλίου 1930, ο ραδιοφωνικός σταθμός του BBC στην Μεγάλη Βρετανία μετέδωσε το δελτίο ειδήσεων του αναφέροντας μόνο: «Καλησπέρα. Σήμερα είναι Μεγάλη Παρασκευή. Δεν υπάρχουν ειδήσεις». Για το υπόλοιπο διάστημα των 15 λεπτών, οι συντονισμένοι ακροατές άκουσαν μόνο μουσική πιάνου. 

Σήμερα είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς μια μέρα χωρίς τα νέα της επικαιρότητας. Ακούμε τις ειδήσεις στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση, τις διαβάζουμε σε ιστοσελίδες, τις συναντάμε στο Twitter και στο Facebook, έρχονται ακόμα και μέσω ειδοποιήσεων στα τηλέφωνά μας. Η συνεχής ροή γεγονότων έχει

Κυριακή, 8 Μαρτίου 2020

Τα Guerrilla Girls διεκδικούν ισότητα στον κόσμο της τέχνης

Ο φεμινισμός δεύτερου κύματος δεν άφησε την ιστορία της τέχνης ανεπηρέαστη, καθώς απαίτησε να δικαιωθεί η καταπιεσμένη γυναικεία τέχνη και δημιουργικότητα και διαμαρτυρήθηκε για τα ανδροκρατούμενα μουσεία και εκθέσεις. Οι γυναίκες επεσήμαναν την περίεργη αντίφαση της σχεδόν απόλυτης απουσίας τους από την ιστορία της τέχνης ως δημιουργοί και της πανταχού παρουσίας τους ως εικόνες. Η ομάδα των Guerrilla Girls ξεκίνησε να πολεμά αυτή την ανισότητα το 1985 και μέχρι σήμερα δεν έχει παραδώσει τα όπλα.

Κυριακή, 1 Μαρτίου 2020

Χρυσός Δίσκος του Voyager: Πώς παρουσιάζεται η ανθρωπότητα στους εξωγήινους

Τα μη επανδρωμένα διαστημόπλοια Voyager ταξιδεύουν στο διάστημα για περισσότερα από 40 χρόνια, έχοντας φτάσει πιο μακριά από οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο κατασκευασμένο από τον άνθρωπο. Το καθένα από αυτά φέρει και έναν χρυσό δίσκο φωνογράφου, που στόχο έχει την επικοινωνία μας με τυχόν εξωγήινους πολιτισμούς που, ίσως συναντήσει κάποτε κάποιο από τα σκάφη. 

Το Voyager 2 εκτοξεύτηκε στις 20 Αυγούστου 1977, και το πανομοιότυπο Voyager 1 ακολούθησε στις 5 Σεπτεμβρίου του ίδιου χρόνου. Έκτοτε, μας έχουν προσφέρει σπουδαίες πληροφορίες και εικόνες για το ηλιακό σύστημα. Η κύρια αποστολή των διαστημόπλοιων ήταν

Κυριακή, 23 Φεβρουαρίου 2020

Γιατί υποτιμούμε τα φθηνά πράγματα


Η διαφοροποίηση των εννοιών «αξία» και «τιμή» ενέχει μια σημαντικότητα πολύ μεγαλύτερη από την σημασιολογική, καθώς επεκτείνεται στους τομείς της οικονομίας αλλά και της ψυχολογίας. Η τιμή αναφέρεται στο χρηματικό αντίτιμο απόκτησης ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίες, ενώ η αξία αφορά και τα χαρακτηριστικά της σπουδαιότητας ή της χρησιμότητας. Ποια είναι, επομένως, η σχέση τους; 

Μια ενδιαφέρουσα, σχετική ιστορία είναι αυτή του ανανά! Οι πρώτοι

Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2020

Είναι οι δεινόσαυροι οι πρόγονοι των πτηνών;

Πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια, πιθανότατα λόγω της πτώσης κάποιου αστεροειδούς, το 80% των ζώων της Γης εξαφανίστηκε, ανάμεσα σε αυτά και οι δεινόσαυροι. Από την ανακάλυψη των πρώτων απολιθωμένων σκελετών δεινοσαύρων, τον 19ο αιώνα, η μελέτη των παλαιοντολόγων για τα πλάσματα αυτά έχει φέρει στην επιφάνεια σπουδαία ευρήματα. Σύμφωνα με τις έρευνες, κάποια είδη δεινοσαύρων χάρη στην εξέλιξη κατάφεραν να επιβιώσουν και να φτάσουν μέχρι και τις μέρες μας. Οι δεινόσαυροι ζουν ακόμη ανάμεσα μας, ή μάλλον πετούν ανάμεσά μας, καθώς έχουν μετεξελιχθεί σε πουλιά!

Η ανακάλυψη που συνέδεσε για πρώτη φορά τους δεινόσαυρους με τα πτηνά είναι το απολίθωμα ενός

Κυριακή, 9 Φεβρουαρίου 2020

Cabaret Voltaire: Εκεί όπου γεννήθηκε ο ντανταϊσμός

Στις 5 Φεβρουαρίου 1916, δημοσιεύοντας μια αγγελία στην εφημερίδα, ο συγγραφέας και ποιητής Hugo Ball και η σύντροφος του και τραγουδίστρια Emmy Hennings, κάλεσαν καλλιτέχνες διαφόρων τομέων να συμμετάσχουν στην εκδηλώσεις του χώρου που εγκαινίαζαν, του ιστορικού σήμερα Cabaret Voltaire. Στον χώρο αυτόν, όπου η τέχνη ζωντάνευε μέσω του λόγου, του ρυθμού και της εικόνας σε συνθήκες αναρχίας και έκστασης, πήρε μορφή η ιδέα μιας αντι-τέχνης, ο ντανταϊσμός.

To Cabaret Voltaire δημιουργήθηκε στην Ζυρίχη, έναν ουδέτερο τόπο στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο που μαινόταν την εποχή εκείνη, προσελκύοντας έτσι αυτοεξόριστους καλλιτέχνες, που θέλησαν να αποφύγουν την αναταραχή του πολέμου. Αυτό που εξέφρασε δεν

Κυριακή, 2 Φεβρουαρίου 2020

Η τυραννία της κοινής γνώμης

Ο Άγγλος φιλόσοφος του 19ου αιώνα John Stuart Mill, στο διάσημο δοκίμιο του "Περί Ελευθερίας" ερευνά την φύση και τα όρια της εξουσίας, την οποία νόμιμα μπορεί να ασκεί η κοινωνία στο άτομο. Το 1859, όταν εκδίδεται το εν λόγω δοκίμιο, προβλέπει ότι το θέμα αυτό θα αναγνωριστεί ως κεφαλαιώδες ζήτημα του μέλλοντος. Στην εισαγωγή του κειμένου, ο Mill μας παρουσιάζει έναν από τον κεντρικότερους όρους του έργου και της σκέψης του συνολικά, την τυραννία της κυρίαρχης γνώμης, η οποία πιέζει το άτομο να συμμορφωθεί στις ισχύουσες πεποιθήσεις υπό την απειλή της περιθωριοποίησης. 

Στο ξεκίνημα της συλλογιστικής του, ο φιλόσοφος παραθέτει

Κυριακή, 26 Ιανουαρίου 2020

Γιατί ο Πλούτωνας δεν θεωρείται πλέον πλανήτης;

Η κατανόησή μας για το ηλιακό σύστημα άλλαξε δραστικά το 2006, όταν οι ερευνητές της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης ανακατέταξαν τον Πλούτωνα, αλλάζοντας την κατηγοριοποίησή του από πλανήτη σε νάνο-πλανήτη. 

Οι πέντε πρώτοι πλανήτες που παρατηρήθηκαν στην ιστορία, καθώς είναι ορατοί με γυμνό μάτι, είναι ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης, ο Δίας και ο Κρόνος. Μετά την έλευση των τηλεσκοπίων, οι αστρονόμοι ανακάλυψαν δύο νέα ουράνια σώματα, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα. Ο Πλούτωνας βρέθηκε και ταξινομήθηκε

Διάβασε επίσης στο Diaxroniko.eu