Κυριακή, 20 Ιουνίου 2021

Ποιο ζώο είναι το πιο επικίνδυνο για τον άνθρωπο;

Αν προσπαθήσουμε να φανταστούμε από ποιο ζώο κινδυνεύουμε περισσότερο, το μυαλό μας θα πάει σε καρχαρίες, τίγρεις ή φίδια. Αλλά ο πραγματικός μας "εχθρός" είναι πολύ διαφορετικός. Το ζώο που προκαλεί τους περισσότερους θανάτους ανθρώπων ετησίως είναι... το κουνούπι! Ακόμα και ο ίδιος ο άνθρωπος, είναι υπεύθυνος για μικρότερο αριθμό θανάτων.. Εκτός από το επίμονο βουητό, την φαγούρα και τους ερεθισμούς που μας εκνευρίζουν, το μικροσκοπικό αυτό έντομο έχει την ικανότητα να μεταδίδει ιούς ή άλλα παράσιτα που προκαλούν θανατηφόρες για τον άνθρωπο ασθένειες. Αποτελεί, έτσι, το νούμερο ένα πρόβλημα στην καταπολέμηση παγκόσμιων μολυσματικών ασθενειών.

Κυριακή, 13 Ιουνίου 2021

Πώς έμοιαζε η Ωραία Ελένη;

Η ομορφιά της πυροδότησε τον διάσημο, πολυετή, και αιματηρό Τρωικό Πόλεμο. Για το πρόσωπό της ξεκίνησαν χίλια πλοία. Η διαμάχη για την αθωότητα ή την ενοχή της υπήρξε επίσης πυρετώδης. Ο λόγος, φυσικά, για την Ελένη της Σπάρτης ή Ελένη της Τροίας, ή Ωραία Ελένη. Ούσα παντρεμένη με τον Μενέλαο ακολούθησε (με την θέλησή της ή χωρίς - οι απόψεις διίστανται) τον Πάρη στην Τροία, και οι Αχαιοί συγκεντρώθηκαν για να την φέρουν πίσω. Πόσο όμορφη ήταν, λοιπόν, αυτή η μοιραία γυναίκα;

Κυριακή, 6 Ιουνίου 2021

Τι υποστηρίζουν οι οπαδοί της Επίπεδης Γης;

Πολιτισμοί του παρελθόντος αντιλαμβάνονταν την Γη ως έναν επίπεδο δίσκο. Με την εξέλιξη της επιστημονικής σκέψης και μετέπειτα της τεχνολογίας, αποδείχθηκε πως πρόκειται για ένα σφαιρικό πλανήτη. Η εκδοχή αυτή είναι ευρέως αποδεκτή σήμερα, αλλά όχι απόλυτα!! Η θεωρία της Επίπεδης Γης έχει αναβιώσει τα τελευταία χρόνια, βρίσκοντας μάλιστα πολλούς και ένθερμους υποστηρικτές. Σε αυτό το άρθρο δεν θα ασχοληθούμε με την οποιαδήποτε απόδειξη (υπάρχει πλήθος σχετικών πληροφοριών στο διαδίκτυο). Θα επιχειρήσουμε μόνο να καταλάβουμε πώς περιγράφεται η Γη σύμφωνα με όσους υποστηρίζουν πως είναι επίπεδη.

Τα μέλη της Κοινότητας της Επίπεδης Γης (Flat Earth Society) ισχυρίζονται πως προσπαθούν μέσα από

Κυριακή, 30 Μαΐου 2021

Ευθανασία: Δικαίωμα στον θάνατο ή ανθρωποκτονια;

Η ευθανασία αποτελεί αδιαμφισβήτητα μια από τις πολυπλοκότερες αντιπαραθέσεις, με ηθικές, νομικές και ιατρικές εκφάνσεις. Καθώς το τελικό αποτέλεσμα (ο θάνατος του ασθενούς) είναι μη αναστρέψιμη κατάσταση, οι προβληματισμοί για τις αποφάσεις και τα κίνητρα αποκτούν μεγάλη βαρύτητα.

Ο ίδιος ο ορισμός της ευθανασίας είναι πολυσύνθετος, με πολλές "υποσημειώσεις". Σίγουρα πρόκειται για τον σκόπιμο τερματισμό της ζωής κατ' απαίτηση του ίδιου του πάσχοντος από ανίατη, χωρίς

Κυριακή, 23 Μαΐου 2021

Όταν οι κάτοικοι της Οξφόρδης επιτέθηκαν στο πανεπιστήμιο της πόλης

Ορισμένες πόλεις σχεδόν ταυτίζονται με τα πανεπιστήμια τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση της Οξφόρδης στη Μεγάλη Βρετανία. Μια πόλη με μικρή έκταση και πληθυσμό, διάσημη όμως παγκοσμίως χάρη στο ιδιαιτέρως αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο της. Ωστόσο η σχέση των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων με τις πόλεις που τα φιλοξενούν έχει ταραγμένο παρελθόν.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο αγγλικός όρος «town and gown». Ως «town» (πόλη) χαρακτηρίζεται

Κυριακή, 16 Μαΐου 2021

Τεστ του καθρέφτη: Ποια ζώα αναγνωρίζουν το είδωλό τους;

Όταν βρεθούμε μπροστά σε έναν καθρέφτη, οι άνθρωποι γνωρίζουμε πως η μορφή που μας κοιτά είναι η δική μας. Όπως φαίνεται όμως, τα περισσότερα είδη ζώων δεν φτάνουν στην ίδια διαπίστωση. Την ικανότητα αυτή, της αναγνώρισης του ειδώλου, εξετάζει το Τεστ του Καθρέφτη (Mirror Test), θεωρώντας την μάλιστα ένδειξη γνωστικής λειτουργίας, ενσυναίσθησης και κοινωνικής ευαισθητοποίησης. H αυτο-αναγνώριση, υποδηλώνει πιθανώς και κάποιο επίπεδο αυτοσυνείδησης.

Κυριακή, 9 Μαΐου 2021

Σπατάλη τροφίμων: το πιο παράλογο πρόβλημα του πλανήτη

Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η σπατάλη τροφίμων (food waste) είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο πλανήτης. Από το φαγητό που παράγεται, σε παγκόσμια κλίμακα, το 1/3 καταλήγει στα σκουπίδια. Το μεγαλύτερο κομμάτι αυτού, μάλιστα, είναι απόλυτα ασφαλές προς βρώση. Οι συνακόλουθες επιπτώσεις είναι πολυεπίπεδες.

Η κακοδιαχείριση φαγητού, εμφανίζεται σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, ξεκινώντας από τους φορείς παραγωγής και φτάνοντας μέχρι τους τελικούς καταναλωτές.

Κυριακή, 25 Απριλίου 2021

Αυτοπροσωπογραφία: ο πρόγονος της selfie

Norman Rockwell,
Τριπλή αυτοπροσωπογραφία, 1960
Η απεικόνιση του εαυτού μας φαίνεται να είναι διαχρονικά αγαπημένη θεματική. Η Google ανέφερε το 2019 ότι οι συσκευές της λαμβάνουν 93 εκατομμύρια selfies την ημέρα! Σήμερα θεωρούμε την λήψη μιας εικόνας του προσώπου μας φαινόμενο των social media, αλλά στην πραγματικότητα, η αυτοπροσωπογραφία αποτελεί είδος με έντονη παρουσία σε όλη την ιστορία της τέχνης. Γιατί τόσοι καλλιτέχνες απαθανάτισαν τον εαυτό τους;

Οι αυτοπροσωπογραφίες των καλλιτεχνών είναι μια ενδιαφέρουσα υποκατηγορία των

Κυριακή, 18 Απριλίου 2021

Το ψαράκι της γυάλας

Το διήγημα "Το ψαράκι της γυάλας" εκδόθηκε στη συλλογή "Ο μπιντές και άλλες ιστορίες" το 1971. Πραγματεύεται την επιβολή της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών, παρακολουθώντας τις κινήσεις και τις σκέψεις ενός ανθρώπου την ημέρα εκείνη. Ο συγγραφέας, Μάριος Χάκκας, είχε υποστεί και ο ίδιος διώξεις λόγω των πολιτικών του φρονημάτων.


Η πλοκή
Η ιστορία ξεκινά περιγράφοντας την γενική ατμόσφαιρα πανικού που επικρατεί στην Αθήνα, με τον κόσμο να συγκεντρώνει τρόφιμα,

Κυριακή, 11 Απριλίου 2021

Οι ήχοι του διαστήματος

Σε ένα υποθετικό σενάριο, όπου ένας άνθρωπος θα βρισκόταν ελεύθερος στο διάστημα -επιβιώνοντας χωρίς προβλήματα στις εκεί συνθήκες-, τι θα άκουγε;

Τίποτα! Ακόμα και να χτυπούσε ο ίδιος τα χέρια του, πάλι δεν θα άκουγε τα παλαμάκια. Στον κενό χώρο του διαστήματος, τα ηχητικά κύματα δεν μεταφέρονται. Τα ουράνια σώματα παράγουν σήματα, ωστόσο δεν υπάρχουν τα μέσα για να τα διαδώσουν ακουστικά. Ίσως θα ήταν πιο ακριβές να πούμε πως δεν υπάρχει ήχος με τον τρόπο που τον αντιλαμβάνονται τα γήινα όντα. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι

Κυριακή, 4 Απριλίου 2021

Μπιρ Ταουίλ: Η έκταση γης που κανένα κράτος δεν θέλει δική της!

Ένα μικρό κομμάτι αφρικανικής γης, κατά μήκος των συνόρων της Αιγύπτου και του Σουδάν, ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα του πλανήτη, καθώς δεν διεκδικείται από κανένα αναγνωρισμένο κράτος. Αυτή η τραπεζοειδής έκταση των μόλις 2.060 τ.χλμ. (μικρότερη και από το Βατικανό!) ονομάζεται Μπιρ Ταουίλ (Bi'r Tawīl) και καθώς δύσκολα θα μπορούσε να αποτελέσει ανεξάρτητο κράτος, παραμένει σε καθεστώς terra nullius (κανενός γη).

Όλα ξεκίνησαν από μία συνοριακή γραμμή!
Το 1899, η ευρύτερη περιοχή

Κυριακή, 28 Μαρτίου 2021

Ονειρευόμαστε έγχρωμα ή ασπρόμαυρα;

Έχουν χρώμα τα όνειρα που βλέπεις; 
Η αυθόρμητη απάντηση είναι πως έχουν. Oι περιγραφές ονείρων διαχρονικά περιελάμβαναν χρώματα, στις αρχές του 20ου αιώνα, όμως, πολλοί ανέφεραν πως ονειρεύονται ασπρόμαυρα. Λίγες δεκαετίες αργότερα η εμφάνιση χρώματος αυξήθηκε ξανά. Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε αυτό το "ασπρόμαυρο διάλειμμα";

Κυριακή, 21 Μαρτίου 2021

Η δικαιοσύνη στον Κώδικα του Χαμουραμπί

Η αρχαία Βαβυλωνιακή Αυτοκρατορία, κάλυπτε μεγάλο μέρος της Μεσοποταμίας και μετρούσε πάνω από ένα εκατομμύριο υπηκόους. Διασημότερος βασιλιάς της υπήρξε ο Χαμουραμπί, τόσο επειδή επί της εποχής του η αυτοκρατορία έφτασε στην ακμή της, όσο και χάρη στον περίφημο "Κώδικα του Χαμουραμπί". Πρόκειται για μια συλλογή κανόνων που αποτελούσε τη βάση ενός ενιαίου νομικού συστήματος, με στόχο την αποτελεσματική συνύπαρξη.

Το 1902, όταν βρέθηκε η στήλη που έφερε χαραγμένο το

Κυριακή, 14 Μαρτίου 2021

Πού μπορεί να καταλήξουν τα κλεμμένα έργα τέχνης;

Στις κλοπές έργων τέχνης είναι κοινά αποδεκτό πως η αξιοποίηση των κλοπιμαίων είναι πιο δύσκολη υπόθεση και από την ίδια την αρπαγή τους. Στα μουσεία, συνήθως, τα μέτρα προστασίας είναι περιορισμένα, αλλά οι πιθανότητες πώλησης ενός διάσημου έργου ή κομματιών μιας προβεβλημένης ληστείας είναι περιορισμένες.

Παρόλα αυτά, η διακίνηση κλεμμένων έργων τέχνης αποτελεί βιομηχανία δισεκατομμυρίων. Μεγάλο μέρος της αφορά αγοραπωλησίες έργων χαμηλής αξίας, που η παράνομη απόκτησή τους δεν κεντρίζει το ενδιαφέρον όσο η λεηλασία ενός μουσείου. Ποιες διαδρομές μπορεί να ακολουθήσει, λοιπόν, ένα έργο όταν κλαπεί από την συλλογή του;

Κυριακή, 7 Μαρτίου 2021

Είσαι ψυχαναγκαστικός;;

Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον για τις ψυχικές νόσους είναι θερμό. Η ευαισθητοποίηση αυτή είναι εξαιρετικής σημασίας, ελλοχεύει όμως ο κίνδυνος ο υπερβάλλον ζήλος να θολώσει τα όρια τού τι τελικά συνιστά ψυχική ασθένεια. Είναι καίριο, επομένως, να διαχωρίσουμε πότε μια σκέψη ή μια συμπεριφορά είναι δείγμα διαταραχής και πότε περιστασιακή διάθεση. Να διακρίνουμε, για παράδειγμα, την θλίψη από την κατάθλιψη.

Μια διαταραχή που δημιουργεί συχνά παρανοήσεις είναι η Ιδεοψυχαναγκαστική (ΙΨΔ). 'Ένα άτομο με ΙΨΔ βιώνει επανειλημμένα

Κυριακή, 28 Φεβρουαρίου 2021

Ηλιοβασίλεμα στον πλανήτη Άρη!

Τα ηλιοβασιλέματα σε διάφορα σημεία της Γης αποτελούν διάσημο φωτογραφικό σκηνικό για ρομαντικές λήψεις. Με τα διαστημόπλοια που έχουν σταλεί στον Άρη, έχουμε την ευκαιρία να δούμε εικόνες με τον Ήλιο να ανατέλλει ή να δύει στον Κόκκινο Πλανήτη. Ίσως, από άποψη χρώματος ή τοπίου, να μην μας φαίνονται το ίδιο εντυπωσιακές με τις γήινες, είναι όμως καθηλωτικές αν συνειδητοποιήσει κανείς πως πρόκειται για μια αποτύπωση του τρόπου που αλληλεπιδρά ο Ήλιος μας με έναν άλλο πλανήτη!

Ο κύριος στόχος των λήψεων δεν είναι καλλιτεχνικός. Κατά κύριο λόγο, λαμβάνονται στα πλαίσια της

Κυριακή, 21 Φεβρουαρίου 2021

Μήπως ζούμε σε δικτατορία;

Η έννοια της δικτατορίας είναι αρκετά θολή, και οι μηχανισμοί της δυσδιάκριτοι. Καμία δικτατορία δεν αυτοαποκαλείται δικτατορία. Ο όρος θεωρείται υποτιμητικός και δίνεται από τα άλλα έθνη, κυρίως τα δυτικά. Απεναντίας, τα εν λόγω καθεστώτα εξυμνούν τα δημοκρατικά τους ιδεώδη. Χαρακτηριστικό το ότι πολλές χώρες με δικτατορία εντάσσουν τον όρο "Δημοκρατία" στην ονομασία τους. Και πράγματι, είναι πολύ εύθραυστες οι ισορροπίες μεταξύ δημοκρατίας και δικτατορίας. Ποια είναι, επομένως, τα όρια; Πώς μπορούμε να διακρίνουμε τυχόν απειλή, ως πολίτες;

Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2021

Συμπόσιο: Η πραγματεία του Πλάτωνα για τον Έρωτα

Το Συμπόσιο ή Περί Έρωτος γράφτηκε λίγο μετά το 385 π.Χ. Πολυδιαβασμένο έργο του Πλάτωνα, χάρη στο διαχρονικά δημοφιλές θέμα. Αποτελεί, μάλιστα, την πρώτη πραγματεία αφιερωμένη στον έρωτα. Σύμφωνα με το κείμενο: "Τον Έρωτα κανένας απ' τους ανθρώπους δεν έχει τολμήσει μέχρι σήμερα να τον υμνήσει επάξια και κατά συνέπεια μένει παραμελημένος ένας τόσο μεγάλος θεός".

Το σκηνικό στήνεται στο σπίτι του τραγικού ποιητή Αγάθωνα. Μετά την χθεσινοβραδινή τους κραιπάλη, οι εκλεκτοί παρευρισκόμενοι αποφασίζουν

Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2021

Ανταρκτική: Μια ήπειρος που μοιάζει με άλλο πλανήτη!

Μόλις το 1820 εξερευνητές προσέγγισαν για πρώτη φορά τις παγωμένες ακτές της Ανταρκτικής, επιβεβαιώνοντας αρχαίους μύθους για την ύπαρξη μιας Terra Australis (Νότια Γη). Το απόκοσμο και αφιλόξενο σκηνικό που αντίκρισαν ευθύνεται για το ότι παρέμεινε στην αφάνεια τα χρόνια που ακολούθησαν. Μέχρι σήμερα εξακολουθεί να είναι η πιο ανεξερεύνητη και ανέπαφη από τον άνθρωπο ήπειρος. Ένας τόπος μυστηρίου..

Κυριακή, 31 Ιανουαρίου 2021

Comedian: Η μπανάνα των 150.000 δολαρίων

Το 2019 μια μπανάνα κατάφερε να αναστατώσει τον κόσμο της τέχνης. Ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, ένα έργο εννοιολογικής τέχνης που περιελάμβανε μια μπανάνα κολλημένη στον τοίχο με μια ταινία. Αυτό που προξένησε από οργή έως και χλεύη ήταν η τιμή πώλησης: $150.000!

Ο τίτλος του έργου είναι Comedian και δημιουργήθηκε από τον Ιταλό καλλιτέχνη Maurizio Cattelan. Παρουσιάστηκε στο Art Basel Miami Beach, ένα ετήσιο art fair με τεράστια

Κυριακή, 24 Ιανουαρίου 2021

Πόσο διαρκεί 1 δευτερόλεπτο;

Σε πρώτη ανάγνωση, η απάντηση φαίνεται αρκετά προφανής. Ένα δευτερόλεπτο διαρκεί... ένα δευτερόλεπτο! Είναι ένα τικ του ρολογιού, είναι όσο χρειάζεται για να μετρήσουμε ως το ένα. Το ερώτημα που τίθεται, ωστόσο, είναι σε πόσο χρόνο αντιστοιχεί το δευτερόλεπτο. Πώς ορίζεται αυτή η θεμελιώδης μονάδα μέτρησης του χρόνου;

Για το μεγαλύτερο κομμάτι της ιστορίας, οι ανθρώπινοι πολιτισμοί αντιλαμβάνονταν τον χρόνο παρακολουθώντας κύκλους που διαγράφονταν σταθερά στον ουρανό. Δηλαδή βασιζόμενοι στην εμπειρική παρατήρηση των γνωστών σήμερα πλανητικών κινήσεων. Ως βασική μονάδα μέτρησης λειτουργούσε ο χρόνος που χρειάζεται

Κυριακή, 17 Ιανουαρίου 2021

Πώς ξεπλένεται το μαύρο χρήμα;

Ο όρος "ξέπλυμα μαύρου χρήματος" χρησιμοποιείται για οποιαδήποτε διαδικασία απομακρύνει τα ποσά που αποκτήθηκαν παράνομα από την πηγή προέλευσης τους, επιτρέποντας να χρησιμοποιηθούν στα πλαίσια της νόμιμης οικονομίας. Η ίδια η διαδικασία αποτελεί οικονομικό έγκλημα, ανεξάρτητα από τα εγκλήματα που έχουν τελεστή για να αποκτηθούν τα χρήματα αυτά. 

Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα το ακριβές

Κυριακή, 10 Ιανουαρίου 2021

Μπορούμε όλοι να έχουμε άποψη για όλα;

Είναι αδιαμφισβήτητα σημείο των καιρών μας. Όλοι έχουν μια άποψη για όλα. Κατά κανόνα κατηγορηματική. Το ερώτημα του τίτλου αυτού του άρθρου είναι στην ουσία δύο ερωτήματα. Συγκοινωνούντα αλλά διαφορετικά. Αφ’ ενός «έχουμε την ικανότητα όλοι να έχουμε άποψη για όλα;» και αφ’ ετέρου «έχουμε το δικαίωμα όλοι να έχουμε άποψη για όλα;

Ως προς το πρώτο ερώτημα, καθότι βασική συνισταμένη της άποψης είναι

Κυριακή, 3 Ιανουαρίου 2021

Τα οφέλη της νοηματικής για έναν ακούοντα

Τα τελευταία χρόνια σημειώνεται μεγάλο ενδιαφέρον για την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα (ΕΝΓ). Η επίσημη αναγνώρισή της από το ελληνικό κράτος το 2017, συνέβαλλε επιπλέον στην διάδοσή της. Πρόκειται για μια γλώσσα με δικό της συντακτικό, κανόνες, λεξιλόγιο, δακτυλικό αλφάβητο, και η εκμάθησή της έχει τον ίδιο βαθμό δυσκολίας με την εκμάθηση οποιασδήποτε άλλης ξένης γλώσσας. Ποια είναι, λοιπόν, τα οφέλη που μπορεί να αποκομίσει ένα ακούον άτομο μαθαίνοντας να νοηματίζει;

Διάβασε επίσης στο Diaxroniko.eu