Κυριακή, 19 Σεπτεμβρίου 2021

Το ταξίδι του Οδυσσέα: Από ποια μέρη πέρασε μέχρι να φτάσει στην Ιθάκη;

Η Οδύσσεια του Ομήρου αφηγείται το ταξίδι του πολυμήχανου Οδυσσέα από την Τροία, μετά τη νίκη του στον Τρωικό Πόλεμο, μέχρι την πατρίδα του, την Ιθάκη. Για την διαδρομή αυτή θα αρκούσαν λίγες εβδομάδες, όμως τελικά διήρκησε περισσότερα από 10 χρόνια, καθώς ο ήρωας ήρθε αντιμέτωπος με την οργή του θεού Ποσειδώνα. Η συναρπαστική πλοκή της Οδύσσειας την έκανε συνώνυμο του περιπετειώδους και επικίνδυνου ταξιδιού.

Από την αρχαιότητα έως και σήμερα πολλοί είναι οι μελετητές που επιχείρησαν να χαρτογραφήσουν τα χνάρια του Οδυσσέα. Ο Όμηρος περιγράφει

Κυριακή, 12 Σεπτεμβρίου 2021

Γιατί ο χρυσός είναι τόσο πολύτιμος;

Το πολύτιμο, κιτρινωπό, λαμπερό μέταλλο συνοδεύει τον άνθρωπο σε όλη την ιστορία του. Το όνομα του χρυσού αποτελεί συνώνυμο του ίδιου του πλούτου. Πώς κατάφερε να ξεχωρίσει ανάμεσα στα υπόλοιπα χημικά στοιχεία; Και πώς έγινε κεντρικός παράγοντας της παγκόσμιας οικονομίας;

Ο χρυσός τράβηξε την προσοχή του ανθρώπου πριν 5000 χρόνια. Η παρουσία του σε αρχαίους ιερούς χώρους υποδεικνύει μια στενή σχέση με την θρησκεία, ενώ υπολογίζεται πως γύρω στο 700 π.Χ., με την δημιουργία των πρώτων χρυσών νομισμάτων, εισέβαλε δραστικά στην οικονομία. Έκτοτε αποτελεί –ίσως- το σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο.

Κυριακή, 5 Σεπτεμβρίου 2021

Μπορούν οι άνθρωποι να κατοικήσουν κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας;

Η εκδοχή μιας υποβρύχιας πόλης δεν είναι τόσο απίθανη όσο μας ακούγεται. Ορισμένοι επιστήμονες μάλιστα, πιστεύουν πως, δεδομένης της αύξησης της στάθμης της θάλασσας αλλά και του ανθρώπινου πληθυσμού, κάποια στιγμή η διαβίωση μας μέσα στο νερό θα είναι απαραίτητη, για να συνεχίσουμε να ζούμε στη Γη. Αν οι άνθρωποι εξετάζουμε σοβαρά το ενδεχόμενο να μετοικήσουμε στον Άρη, γιατί όχι και στους ωκεανούς του πλανήτη μας;

Φυσικά, η υποβρύχια ζωή θα είχε πολλές προκλήσεις. Οι χαμηλές θερμοκρασίες, η τεράστια πίεση, η έλλειψη οξυγόνου, τροφίμων, πόσιμου νερού, ηλεκτρικής ενέργειας. Γίνεται να τα υπερνικήσουμε όλα αυτά; Έχει γίνει!

Κυριακή, 29 Αυγούστου 2021

Ο πόλεμος των χιμπατζήδων

Είμαστε οι άνθρωποι το μόνο είδος που εμπλέκεται σε πολέμους; 
Διαχρονικά η εντύπωση μας ήταν πως ναι. Ωστόσο, οι χιμπατζήδες αμφισβήτησαν την αποκλειστικότητά μας στον πόλεμο. Μεγάλη μερίδα επιστημόνων υποστηρίζουν ότι οι χιμπατζήδες βρίσκονται σε παρόμοιο εξελικτικό στάδιο, με τους ανθρώπους της λίθινης εποχής, με καίρια διαφοροποίηση την έλλειψη ικανότητας να χειρίζονται την φωτιά. 

Τη δεκαετία του 1970, η Jane Goodall, πρωτοπόρος της προστασίας των πρωτευόντων, πέρασε χρόνια ενσωματωμένη σε μια κοινότητα χιμπατζήδων στο Εθνικό Πάρκο Gombe, στην Τανζανία. Εκεί το 1971 εξελίχθηκε μια ενδιαφέρουσα αντιπαλότητα.

Κυριακή, 22 Αυγούστου 2021

Γιατί το κοινό λατρεύει τις ιστορίες μυστηρίου;

Ντετέκτιβς που εστιάζουν σε λεπτομέρειες, αστυνομικοί παθιασμένοι να διαλευκάνουν υποθέσεις, περίπλοκες σκηνές εγκλήματος και ιδιοφυείς δολοφόνοι. Το κοινό λατρεύει τις ιστορίες τους! Οι ιστορίες μυστηρίου και τα θρίλερ είναι το δεύτερο πιο δημοφιλές είδος βιβλίων/σειρών/ταινιών, μετά τις ρομαντικές. Η ροή τους είναι σε μεγάλο βαθμό, προδιαγεγραμμένη. Ένα αινιγματικό έγκλημα (ή μια σειρά από τέτοια) διαπράττεται και ο πρωταγωνιστής της επίλυσης καταφέρνει συγκεντρώνοντας στοιχεία να εντοπίσει τον ένοχο, ο οποίος κατά κανόνα δεν είναι ο προφανής. Αφού, λοιπόν, ξέρουμε τι θα γίνει, γιατί συνεχίζουμε να τις παρακολουθούμε με αμείωτο ενδιαφέρον;

Μια πρώτη εξήγηση είναι, σίγουρα, πως οι ιστορίες μυστηρίου

Κυριακή, 15 Αυγούστου 2021

Στην αρχαία Χαβάη το σερφ ήταν ιερό!

Η ιστορία του σερφ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το αρχιπέλαγος της Χαβάης. Το "γλίστρημα στα κύματα", ή he'e nalu όπως αποκαλούταν, είχε κεντρικό ρόλο στις κοινωνίες των ιθαγενών. Δεν ξέρουμε ακριβώς πότε εφευρέθηκε, αλλά γνωρίζουμε σίγουρα πως το εξασκούσαν στην Πολυνησία εκατοντάδες χρόνια πριν έρθουν σε επαφή με τους Ευρωπαίους τον 18ο αιώνα. 

Για τους κατοίκους της Χαβάης το να σερφάρει κανείς δεν ήταν μόνο μια δραστηριότητα αναψυχής, αλλά είχε κοινωνική, πνευματική και θρησκευτική σημασία. Ήταν μια πολιτιστική παράδοση που αφορούσε

Κυριακή, 8 Αυγούστου 2021

Η λατρεία του Διονύσου μέσα από τις «Βάκχες» του Ευριπίδη

Η αρχαία ελληνική τραγωδία αποτελεί ανεξάντλητη πηγή γνώσεων για την κοινωνία, τα ήθη, τα έθιµα, τις θρησκευτικές και πολιτικές πεποιθήσεις της εποχής. Επιπλέον, ξεχωριστή θέση στην δραματουργία κατέχει ο Διόνυσος ή Βάκχος. Καθότι θεός του θεάτρου, διοργανώνονταν προς τιμή του δραματικοί αγώνες, με πλήθος παραστάσεων αφιερωμένες σε αυτόν. Ως εκ τούτου, η τραγωδία Βάκχες του Ευριπίδη, που πραγματεύεται την θεμελίωση της διονυσιακής λατρείας κόντρα στην κοσμική εξουσία, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Ο Ευριπίδης μας προσφέρει πλήθος πληροφοριών για τις βακχικές γιορτές, ενώ παρουσιάζει γλαφυρά τον μυστηριακό, οργιαστικό, εκστατικό τους χαρακτήρας.

Ο Διόνυσος χάρισε

Κυριακή, 1 Αυγούστου 2021

Πείραμα "Κινέζικο Δωμάτιο": Μπορεί ένας υπολογιστής να σκεφτεί;

Το πείραμα σκέψης που έγινε ευρέως γνωστό ως Κινέζικο Δωμάτιο επιχειρεί να αποδείξει πως είναι αδύνατο ένας υπολογιστής να κατανοήσει τη γλώσσα ή να σκεφτεί. Η πρώτη δημοσίευση του επιχειρήματος από τον εμπνευστή του, Αμερικανό φιλόσοφο John Searle έγινε το 1980, σε ένα άρθρο του περιοδικού The Behavioral and Brain Sciences με τίτλο «Minds, Brains and Programs». Έκτοτε έχει απασχολήσει πολυάριθμους μελετητές, καταφέρνοντας να γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές στην πρόσφατη φιλοσοφία.

Καίριο ερώτημα είναι το αν μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να φτάσει ή ακόμα και να ξεπεράσει την ανθρώπινη;

Κυριακή, 25 Ιουλίου 2021

Ο Καζαντζάκης, η Ασκητική και τα χρέη του ανθρώπου

Ο Καζαντζάκης είναι η Ασκητική του. Και η Ασκητική είναι ο Καζαντζάκης. Με το βιβλίο αυτό φτάνει στην συγγραφική του ωριμότητα και παρουσιάζει την κοσμοθεωρία του ισορροπώντας μεταξύ φιλοσοφίας και ποίησης.

Ο ΠΡΟΛΟΓΟΣ ξεκινάει αποφασιστικά: "Κάθε στιγμή γεννιόμαστε (...) Κάθε στιγμή πεθαίνουμε". Οι δύο αυτές ορμές, σαν ανήφορος και κατήφορος, παλεύουν μέσα μας άναρχα. Χρέος μας είναι να

Κυριακή, 18 Ιουλίου 2021

Έχουμε όλοι τις ίδιες εκφράσεις προσώπου;

Τα συναισθήματα έχουν διάφορους τρόπους έκφρασης, όπως ο τόνος της φωνής ή οι κινήσεις του σώματος. Αμεσότερος, όμως, όλων είναι οι εκφράσεις του προσώπου. Το ανθρώπινο πρόσωπο μπορεί να επικοινωνήσει, μέσω μικρών κινήσεων των μυών, διαφορετικές συναισθηματικές εμπειρίες, παράγοντας έως και 7.000 διαφορετικές εκφράσεις. Ενδιαφέρον ερώτημα που προκύπτει είναι αν οι εκφράσεις αυτές είναι βιολογικά καθορισμένες, αλλά και καθολικές στον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύονται. Γεννιόμαστε, δηλαδή, γνωρίζοντας πώς να αποτυπώσουμε συναισθήματα στο πρόσωπό μας και να "διαβάσουμε" τα συναισθήματα των άλλων;

Κυριακή, 11 Ιουλίου 2021

Ήταν ο Μεσαίωνας "σκοτεινή εποχή";

Στο καθημερινό μας λεξιλόγιο, το να παρομοιάσουμε μια κατάσταση με τον "Μεσαίωνα" προσδίδει έναν σκοτεινό, οπισθοδρομικό χαρακτήρα παραπέμποντας σε πόλεμο, καταστροφή και θάνατο. Γιατί όμως ο Μεσαίωνας έγινε συνώνυμο του σκοταδισμού;

Καταρχάς, ο Μεσαίωνας αποτελεί μία από τις τρεις περιόδους της Ιστορίας. Συγκεκριμένα, η Δυτική Ιστορία διαιρείται σε Αρχαία, Μεσαιωνική και Νεότερη. Χωρίς να μπορούν να οριστούν με απόλυτη σαφήνεια τα χρονικά όρια, για τους περισσότερους ιστορικούς, Μεσαίωνας θεωρείται

Κυριακή, 4 Ιουλίου 2021

Ταξιδεύοντας για την τέχνη..

"Αν σου αρέσει η τέχνη, μην την ψάχνεις στα βιβλία. Πάρε το δισάκι σου και γύρνα τον κόσμο για να την δεις". Η συμβουλή αυτή προέρχεται από κάποιον διδάσκοντα της ιστορίας της τέχνης. Και μιλάει για μια εναλλακτική, διαδραστική, βιωματική σχέση με την τέχνη.

Τα μεγάλα μουσεία θεωρούνται οι "καθεδρικοί ναοί" της τέχνης. Αποτελούν παραδοσιακά αξιοθέατα τουριστικών προορισμών, και βρίσκονται στις περισσότερες must-see λίστες. Ωστόσο,

Κυριακή, 27 Ιουνίου 2021

Η κρυμμένη πλευρά του διαδικτύου

Το διαδίκτυο, στο σύνολό του, είναι ένας χώρος αχανής. Εκατομμύρια ιστοσελίδες, βάσεις δεδομένων και servers λειτουργούν ασταμάτητα. Μια μηχανή αναζήτησης χρειάζεται λιγότερο από 1 δευτερόλεπτο για να εμφανίσει εκατομμύρια αποτελέσματα σχετικά με ό,τι ψάχνουμε. Και όμως, το εύρος του διαδικτύου εκτείνεται πολύ πέρα από εκεί. Τι είναι, λοιπόν, ο βαθύς και ο σκοτεινός ιστός;

Θα μπορούσαμε να διαχωρίσουμε το διαδίκτυο σε τρεις κατηγορίες, παρομοιάζοντάς το με ένα παγόβουνο. Η κορυφή θα ήταν ο ορατός ή επιφανειακός ιστός (Surface Web ή Clear Web). Πρόκειται για το κομμάτι του διαδικτύου που όλοι χρησιμοποιούμε καθημερινά για την ενημέρωση, την δικτύωση ή την διασκέδασή μας. Ο εντοπισμός ιστοτόπων στο σημείο αυτό είναι

Κυριακή, 20 Ιουνίου 2021

Ποιο ζώο είναι το πιο επικίνδυνο για τον άνθρωπο;

Αν προσπαθήσουμε να φανταστούμε από ποιο ζώο κινδυνεύουμε περισσότερο, το μυαλό μας θα πάει σε καρχαρίες, τίγρεις ή φίδια. Αλλά ο πραγματικός μας "εχθρός" είναι πολύ διαφορετικός. Το ζώο που προκαλεί τους περισσότερους θανάτους ανθρώπων ετησίως είναι... το κουνούπι! Ακόμα και ο ίδιος ο άνθρωπος, είναι υπεύθυνος για μικρότερο αριθμό θανάτων.. Εκτός από το επίμονο βουητό, την φαγούρα και τους ερεθισμούς που μας εκνευρίζουν, το μικροσκοπικό αυτό έντομο έχει την ικανότητα να μεταδίδει ιούς ή άλλα παράσιτα που προκαλούν θανατηφόρες για τον άνθρωπο ασθένειες. Αποτελεί, έτσι, το νούμερο ένα πρόβλημα στην καταπολέμηση παγκόσμιων μολυσματικών ασθενειών.

Κυριακή, 13 Ιουνίου 2021

Πώς έμοιαζε η Ωραία Ελένη;

Η ομορφιά της πυροδότησε τον διάσημο, πολυετή, και αιματηρό Τρωικό Πόλεμο. Για το πρόσωπό της ξεκίνησαν χίλια πλοία. Η διαμάχη για την αθωότητα ή την ενοχή της υπήρξε επίσης πυρετώδης. Ο λόγος, φυσικά, για την Ελένη της Σπάρτης ή Ελένη της Τροίας, ή Ωραία Ελένη. Ούσα παντρεμένη με τον Μενέλαο ακολούθησε (με την θέλησή της ή χωρίς - οι απόψεις διίστανται) τον Πάρη στην Τροία, και οι Αχαιοί συγκεντρώθηκαν για να την φέρουν πίσω. Πόσο όμορφη ήταν, λοιπόν, αυτή η μοιραία γυναίκα;

Κυριακή, 6 Ιουνίου 2021

Τι υποστηρίζουν οι οπαδοί της Επίπεδης Γης;

Πολιτισμοί του παρελθόντος αντιλαμβάνονταν την Γη ως έναν επίπεδο δίσκο. Με την εξέλιξη της επιστημονικής σκέψης και μετέπειτα της τεχνολογίας, αποδείχθηκε πως πρόκειται για ένα σφαιρικό πλανήτη. Η εκδοχή αυτή είναι ευρέως αποδεκτή σήμερα, αλλά όχι απόλυτα!! Η θεωρία της Επίπεδης Γης έχει αναβιώσει τα τελευταία χρόνια, βρίσκοντας μάλιστα πολλούς και ένθερμους υποστηρικτές. Σε αυτό το άρθρο δεν θα ασχοληθούμε με την οποιαδήποτε απόδειξη (υπάρχει πλήθος σχετικών πληροφοριών στο διαδίκτυο). Θα επιχειρήσουμε μόνο να καταλάβουμε πώς περιγράφεται η Γη σύμφωνα με όσους υποστηρίζουν πως είναι επίπεδη.

Τα μέλη της Κοινότητας της Επίπεδης Γης (Flat Earth Society) ισχυρίζονται πως προσπαθούν μέσα από

Κυριακή, 30 Μαΐου 2021

Ευθανασία: Δικαίωμα στον θάνατο ή ανθρωποκτονια;

Η ευθανασία αποτελεί αδιαμφισβήτητα μια από τις πολυπλοκότερες αντιπαραθέσεις, με ηθικές, νομικές και ιατρικές εκφάνσεις. Καθώς το τελικό αποτέλεσμα (ο θάνατος του ασθενούς) είναι μη αναστρέψιμη κατάσταση, οι προβληματισμοί για τις αποφάσεις και τα κίνητρα αποκτούν μεγάλη βαρύτητα.

Ο ίδιος ο ορισμός της ευθανασίας είναι πολυσύνθετος, με πολλές "υποσημειώσεις". Σίγουρα πρόκειται για τον σκόπιμο τερματισμό της ζωής κατ' απαίτηση του ίδιου του πάσχοντος από ανίατη, χωρίς

Κυριακή, 23 Μαΐου 2021

Όταν οι κάτοικοι της Οξφόρδης επιτέθηκαν στο πανεπιστήμιο της πόλης

Ορισμένες πόλεις σχεδόν ταυτίζονται με τα πανεπιστήμια τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση της Οξφόρδης στη Μεγάλη Βρετανία. Μια πόλη με μικρή έκταση και πληθυσμό, διάσημη όμως παγκοσμίως χάρη στο ιδιαιτέρως αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο της. Ωστόσο η σχέση των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων με τις πόλεις που τα φιλοξενούν έχει ταραγμένο παρελθόν.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο αγγλικός όρος «town and gown». Ως «town» (πόλη) χαρακτηρίζεται

Κυριακή, 16 Μαΐου 2021

Τεστ του καθρέφτη: Ποια ζώα αναγνωρίζουν το είδωλό τους;

Όταν βρεθούμε μπροστά σε έναν καθρέφτη, οι άνθρωποι γνωρίζουμε πως η μορφή που μας κοιτά είναι η δική μας. Όπως φαίνεται όμως, τα περισσότερα είδη ζώων δεν φτάνουν στην ίδια διαπίστωση. Την ικανότητα αυτή, της αναγνώρισης του ειδώλου, εξετάζει το Τεστ του Καθρέφτη (Mirror Test), θεωρώντας την μάλιστα ένδειξη γνωστικής λειτουργίας, ενσυναίσθησης και κοινωνικής ευαισθητοποίησης. H αυτο-αναγνώριση, υποδηλώνει πιθανώς και κάποιο επίπεδο αυτοσυνείδησης.

Κυριακή, 9 Μαΐου 2021

Σπατάλη τροφίμων: το πιο παράλογο πρόβλημα του πλανήτη

Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η σπατάλη τροφίμων (food waste) είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο πλανήτης. Από το φαγητό που παράγεται, σε παγκόσμια κλίμακα, το 1/3 καταλήγει στα σκουπίδια. Το μεγαλύτερο κομμάτι αυτού, μάλιστα, είναι απόλυτα ασφαλές προς βρώση. Οι συνακόλουθες επιπτώσεις είναι πολυεπίπεδες.

Η κακοδιαχείριση φαγητού, εμφανίζεται σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, ξεκινώντας από τους φορείς παραγωγής και φτάνοντας μέχρι τους τελικούς καταναλωτές.

Κυριακή, 25 Απριλίου 2021

Αυτοπροσωπογραφία: ο πρόγονος της selfie

Norman Rockwell,
Τριπλή αυτοπροσωπογραφία, 1960
Η απεικόνιση του εαυτού μας φαίνεται να είναι διαχρονικά αγαπημένη θεματική. Η Google ανέφερε το 2019 ότι οι συσκευές της λαμβάνουν 93 εκατομμύρια selfies την ημέρα! Σήμερα θεωρούμε την λήψη μιας εικόνας του προσώπου μας φαινόμενο των social media, αλλά στην πραγματικότητα, η αυτοπροσωπογραφία αποτελεί είδος με έντονη παρουσία σε όλη την ιστορία της τέχνης. Γιατί τόσοι καλλιτέχνες απαθανάτισαν τον εαυτό τους;

Οι αυτοπροσωπογραφίες των καλλιτεχνών είναι μια ενδιαφέρουσα υποκατηγορία των

Κυριακή, 18 Απριλίου 2021

Το ψαράκι της γυάλας

Το διήγημα "Το ψαράκι της γυάλας" εκδόθηκε στη συλλογή "Ο μπιντές και άλλες ιστορίες" το 1971. Πραγματεύεται την επιβολή της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών, παρακολουθώντας τις κινήσεις και τις σκέψεις ενός ανθρώπου την ημέρα εκείνη. Ο συγγραφέας, Μάριος Χάκκας, είχε υποστεί και ο ίδιος διώξεις λόγω των πολιτικών του φρονημάτων.


Η πλοκή
Η ιστορία ξεκινά περιγράφοντας την γενική ατμόσφαιρα πανικού που επικρατεί στην Αθήνα, με τον κόσμο να συγκεντρώνει τρόφιμα,

Κυριακή, 11 Απριλίου 2021

Οι ήχοι του διαστήματος

Σε ένα υποθετικό σενάριο, όπου ένας άνθρωπος θα βρισκόταν ελεύθερος στο διάστημα -επιβιώνοντας χωρίς προβλήματα στις εκεί συνθήκες-, τι θα άκουγε;

Τίποτα! Ακόμα και να χτυπούσε ο ίδιος τα χέρια του, πάλι δεν θα άκουγε τα παλαμάκια. Στον κενό χώρο του διαστήματος, τα ηχητικά κύματα δεν μεταφέρονται. Τα ουράνια σώματα παράγουν σήματα, ωστόσο δεν υπάρχουν τα μέσα για να τα διαδώσουν ακουστικά. Ίσως θα ήταν πιο ακριβές να πούμε πως δεν υπάρχει ήχος με τον τρόπο που τον αντιλαμβάνονται τα γήινα όντα. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι

Κυριακή, 4 Απριλίου 2021

Μπιρ Ταουίλ: Η έκταση γης που κανένα κράτος δεν θέλει δική της!

Ένα μικρό κομμάτι αφρικανικής γης, κατά μήκος των συνόρων της Αιγύπτου και του Σουδάν, ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα του πλανήτη, καθώς δεν διεκδικείται από κανένα αναγνωρισμένο κράτος. Αυτή η τραπεζοειδής έκταση των μόλις 2.060 τ.χλμ. (μικρότερη και από το Βατικανό!) ονομάζεται Μπιρ Ταουίλ (Bi'r Tawīl) και καθώς δύσκολα θα μπορούσε να αποτελέσει ανεξάρτητο κράτος, παραμένει σε καθεστώς terra nullius (κανενός γη).

Όλα ξεκίνησαν από μία συνοριακή γραμμή!
Το 1899, η ευρύτερη περιοχή

Κυριακή, 28 Μαρτίου 2021

Ονειρευόμαστε έγχρωμα ή ασπρόμαυρα;

Έχουν χρώμα τα όνειρα που βλέπεις; 
Η αυθόρμητη απάντηση είναι πως έχουν. Oι περιγραφές ονείρων διαχρονικά περιελάμβαναν χρώματα, στις αρχές του 20ου αιώνα, όμως, πολλοί ανέφεραν πως ονειρεύονται ασπρόμαυρα. Λίγες δεκαετίες αργότερα η εμφάνιση χρώματος αυξήθηκε ξανά. Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε αυτό το "ασπρόμαυρο διάλειμμα";

Κυριακή, 21 Μαρτίου 2021

Η δικαιοσύνη στον Κώδικα του Χαμουραμπί

Η αρχαία Βαβυλωνιακή Αυτοκρατορία, κάλυπτε μεγάλο μέρος της Μεσοποταμίας και μετρούσε πάνω από ένα εκατομμύριο υπηκόους. Διασημότερος βασιλιάς της υπήρξε ο Χαμουραμπί, τόσο επειδή επί της εποχής του η αυτοκρατορία έφτασε στην ακμή της, όσο και χάρη στον περίφημο "Κώδικα του Χαμουραμπί". Πρόκειται για μια συλλογή κανόνων που αποτελούσε τη βάση ενός ενιαίου νομικού συστήματος, με στόχο την αποτελεσματική συνύπαρξη.

Το 1902, όταν βρέθηκε η στήλη που έφερε χαραγμένο το

Κυριακή, 14 Μαρτίου 2021

Πού μπορεί να καταλήξουν τα κλεμμένα έργα τέχνης;

Στις κλοπές έργων τέχνης είναι κοινά αποδεκτό πως η αξιοποίηση των κλοπιμαίων είναι πιο δύσκολη υπόθεση και από την ίδια την αρπαγή τους. Στα περισσότερα μουσεία τα μέτρα προστασίας είναι ελλιπή, ενώ οι πιθανότητες πώλησης ενός διάσημου έργου ή κομματιών μιας προβεβλημένης ληστείας είναι περιορισμένες.

Παρόλα αυτά, η διακίνηση κλεμμένων έργων τέχνης αποτελεί βιομηχανία δισεκατομμυρίων. Μεγάλο μέρος της αφορά αγοραπωλησίες έργων χαμηλής αξίας, που η παράνομη απόκτησή τους δεν κεντρίζει το ενδιαφέρον όσο η λεηλασία ενός μουσείου. Ποιες διαδρομές μπορεί να ακολουθήσει, λοιπόν, ένα έργο όταν κλαπεί από την συλλογή του;

Κυριακή, 7 Μαρτίου 2021

Είσαι ψυχαναγκαστικός;;

Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον για τις ψυχικές νόσους είναι θερμό. Η ευαισθητοποίηση αυτή είναι εξαιρετικής σημασίας, ελλοχεύει όμως ο κίνδυνος ο υπερβάλλον ζήλος να θολώσει τα όρια τού τι τελικά συνιστά ψυχική ασθένεια. Είναι καίριο, επομένως, να διαχωρίσουμε πότε μια σκέψη ή μια συμπεριφορά είναι δείγμα διαταραχής και πότε περιστασιακή διάθεση. Να διακρίνουμε, για παράδειγμα, την θλίψη από την κατάθλιψη.

Μια διαταραχή που δημιουργεί συχνά παρανοήσεις είναι η Ιδεοψυχαναγκαστική (ΙΨΔ). 'Ένα άτομο με ΙΨΔ βιώνει επανειλημμένα

Κυριακή, 28 Φεβρουαρίου 2021

Ηλιοβασίλεμα στον πλανήτη Άρη!

Τα ηλιοβασιλέματα σε διάφορα σημεία της Γης αποτελούν διάσημο φωτογραφικό σκηνικό για ρομαντικές λήψεις. Με τα διαστημόπλοια που έχουν σταλεί στον Άρη, έχουμε την ευκαιρία να δούμε εικόνες με τον Ήλιο να ανατέλλει ή να δύει στον Κόκκινο Πλανήτη. Ίσως, από άποψη χρώματος ή τοπίου, να μην μας φαίνονται το ίδιο εντυπωσιακές με τις γήινες, είναι όμως καθηλωτικές αν συνειδητοποιήσει κανείς πως πρόκειται για μια αποτύπωση του τρόπου που αλληλεπιδρά ο Ήλιος μας με έναν άλλο πλανήτη!

Ο κύριος στόχος των λήψεων δεν είναι καλλιτεχνικός. Κατά κύριο λόγο, λαμβάνονται στα πλαίσια της

Κυριακή, 21 Φεβρουαρίου 2021

Μήπως ζούμε σε δικτατορία;

Η έννοια της δικτατορίας είναι αρκετά θολή, και οι μηχανισμοί της δυσδιάκριτοι. Καμία δικτατορία δεν αυτοαποκαλείται δικτατορία. Ο όρος θεωρείται υποτιμητικός και δίνεται από τα άλλα έθνη, κυρίως τα δυτικά. Απεναντίας, τα εν λόγω καθεστώτα εξυμνούν τα δημοκρατικά τους ιδεώδη. Χαρακτηριστικό το ότι πολλές χώρες με δικτατορία εντάσσουν τον όρο "Δημοκρατία" στην ονομασία τους. Και πράγματι, είναι πολύ εύθραυστες οι ισορροπίες μεταξύ δημοκρατίας και δικτατορίας. Ποια είναι, επομένως, τα όρια; Πώς μπορούμε να διακρίνουμε τυχόν απειλή, ως πολίτες;

Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2021

Συμπόσιο: Η πραγματεία του Πλάτωνα για τον Έρωτα

Το Συμπόσιο ή Περί Έρωτος γράφτηκε λίγο μετά το 385 π.Χ. Πολυδιαβασμένο έργο του Πλάτωνα, χάρη στο διαχρονικά δημοφιλές θέμα. Αποτελεί, μάλιστα, την πρώτη πραγματεία αφιερωμένη στον έρωτα. Σύμφωνα με το κείμενο: "Τον Έρωτα κανένας απ' τους ανθρώπους δεν έχει τολμήσει μέχρι σήμερα να τον υμνήσει επάξια και κατά συνέπεια μένει παραμελημένος ένας τόσο μεγάλος θεός".

Το σκηνικό στήνεται στο σπίτι του τραγικού ποιητή Αγάθωνα. Μετά την χθεσινοβραδινή τους κραιπάλη, οι εκλεκτοί παρευρισκόμενοι αποφασίζουν

Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2021

Ανταρκτική: Μια ήπειρος που μοιάζει με άλλο πλανήτη!

Μόλις το 1820 εξερευνητές προσέγγισαν για πρώτη φορά τις παγωμένες ακτές της Ανταρκτικής, επιβεβαιώνοντας αρχαίους μύθους για την ύπαρξη μιας Terra Australis (Νότια Γη). Το απόκοσμο και αφιλόξενο σκηνικό που αντίκρισαν ευθύνεται για το ότι παρέμεινε στην αφάνεια τα χρόνια που ακολούθησαν. Μέχρι σήμερα εξακολουθεί να είναι η πιο ανεξερεύνητη και ανέπαφη από τον άνθρωπο ήπειρος. Ένας τόπος μυστηρίου..

Κυριακή, 31 Ιανουαρίου 2021

Comedian: Η μπανάνα των 150.000 δολαρίων

Το 2019 μια μπανάνα κατάφερε να αναστατώσει τον κόσμο της τέχνης. Ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, ένα έργο εννοιολογικής τέχνης που περιελάμβανε μια μπανάνα κολλημένη στον τοίχο με μια ταινία. Αυτό που προξένησε από οργή έως και χλεύη ήταν η τιμή πώλησης: $150.000!

Ο τίτλος του έργου είναι Comedian και δημιουργήθηκε από τον Ιταλό καλλιτέχνη Maurizio Cattelan. Παρουσιάστηκε στο Art Basel Miami Beach, ένα ετήσιο art fair με τεράστια

Κυριακή, 24 Ιανουαρίου 2021

Πόσο διαρκεί 1 δευτερόλεπτο;

Σε πρώτη ανάγνωση, η απάντηση φαίνεται αρκετά προφανής. Ένα δευτερόλεπτο διαρκεί... ένα δευτερόλεπτο! Είναι ένα τικ του ρολογιού, είναι όσο χρειάζεται για να μετρήσουμε ως το ένα. Το ερώτημα που τίθεται, ωστόσο, είναι σε πόσο χρόνο αντιστοιχεί το δευτερόλεπτο. Πώς ορίζεται αυτή η θεμελιώδης μονάδα μέτρησης του χρόνου;

Για το μεγαλύτερο κομμάτι της ιστορίας, οι ανθρώπινοι πολιτισμοί αντιλαμβάνονταν τον χρόνο παρακολουθώντας κύκλους που διαγράφονταν σταθερά στον ουρανό. Δηλαδή βασιζόμενοι στην εμπειρική παρατήρηση των γνωστών σήμερα πλανητικών κινήσεων. Ως βασική μονάδα μέτρησης λειτουργούσε ο χρόνος που χρειάζεται

Κυριακή, 17 Ιανουαρίου 2021

Πώς ξεπλένεται το μαύρο χρήμα;

Ο όρος "ξέπλυμα μαύρου χρήματος" χρησιμοποιείται για οποιαδήποτε διαδικασία απομακρύνει τα ποσά που αποκτήθηκαν παράνομα από την πηγή προέλευσης τους, επιτρέποντας να χρησιμοποιηθούν στα πλαίσια της νόμιμης οικονομίας. Η ίδια η διαδικασία αποτελεί οικονομικό έγκλημα, ανεξάρτητα από τα εγκλήματα που έχουν τελεστή για να αποκτηθούν τα χρήματα αυτά. 

Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα το ακριβές

Κυριακή, 10 Ιανουαρίου 2021

Μπορούμε όλοι να έχουμε άποψη για όλα;

Είναι αδιαμφισβήτητα σημείο των καιρών μας. Όλοι έχουν μια άποψη για όλα. Κατά κανόνα κατηγορηματική. Το ερώτημα του τίτλου αυτού του άρθρου είναι στην ουσία δύο ερωτήματα. Συγκοινωνούντα αλλά διαφορετικά. Αφ’ ενός «έχουμε την ικανότητα όλοι να έχουμε άποψη για όλα;» και αφ’ ετέρου «έχουμε το δικαίωμα όλοι να έχουμε άποψη για όλα;

Ως προς το πρώτο ερώτημα, καθότι βασική συνισταμένη της άποψης είναι

Κυριακή, 3 Ιανουαρίου 2021

Τα οφέλη της νοηματικής για έναν ακούοντα

Τα τελευταία χρόνια σημειώνεται μεγάλο ενδιαφέρον για την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα (ΕΝΓ). Η επίσημη αναγνώρισή της από το ελληνικό κράτος το 2017, συνέβαλλε επιπλέον στην διάδοσή της. Πρόκειται για μια γλώσσα με δικό της συντακτικό, κανόνες, λεξιλόγιο, δακτυλικό αλφάβητο, και η εκμάθησή της έχει τον ίδιο βαθμό δυσκολίας με την εκμάθηση οποιασδήποτε άλλης ξένης γλώσσας. Ποια είναι, λοιπόν, τα οφέλη που μπορεί να αποκομίσει ένα ακούον άτομο μαθαίνοντας να νοηματίζει;

Διάβασε επίσης στο Diaxroniko.eu