Τετάρτη, 19 Αυγούστου 2020

Άλογο σε κίνηση: η πρώτη κινούμενη φωτογραφία

Όταν ένα άλογο καλπάζει, σηκώνει και τα τέσσερα πόδια του ταυτόχρονα από το έδαφος; Το ερώτημα αυτό ήταν καταλυτικό για την γέννηση... του κινηματογράφου! Ο μεγιστάνας και πρώην κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Leland Stanford, ανέθεσε στον Βρετανό φωτογράφο Eadweard Muybridge να αποτυπώσει τι ακριβώς συμβαίνει την στιγμή του διασκελισμού ενός αλόγου, ωθώντας τον να απαθανατίσει για πρώτη φορά την ακολουθία της κίνησης.

Ο Stanford ήταν
ιδιοκτήτης ενός αγροκτήματος, στο οποίο εξέτρεφε και εκπαίδευε άλογα για ιπποδρομίες και ιππασία. Ήταν πεπεισμένος ότι η αιώρηση οδηγεί στον καλπασμό, παρά το ότι δεν είναι ορατή με το ανθρώπινο μάτι και χρειαζόταν αποδείξεις. Μια εκδοχή αναφέρει πως στόχος του ήταν να συλλέξει στοιχεία ώστε να βελτιώσει την απόδοση των αλόγων του, ενώ σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή είχε στοιχηματίσει μεγάλα ποσά στο ότι σηκώνονται και οι τέσσερις οπλές ταυτόχρονα, καθώς η γενική αντίληψη υποδείκνυε πως κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. 

Η πρώτη απόπειρα καταγραφής πραγματοποιήθηκε το 1873, όταν ο Muybridge προσπάθησε να φωτογραφίσει το άλογο ονόματι Occident. Ο φωτογράφος πίστευε ότι ήταν αδύνατη η λήψη μιας εικόνας σε πλήρη κίνηση, έτσι επιχείρησε μια αλληλουχία λήψεων. Για να δημιουργηθεί το απαραίτητο σκηνικό που θα φαίνονται με ευκρίνεια τα πόδια, τοποθετήθηκαν λευκά σεντόνια και ο Occident εκπαιδεύτηκε να τρέχει σε αυτά χωρίς να τα χτυπά. Ο Muybridge κατάφερε να μειώσει την ταχύτητα λήψης, ωστόσο, το αποτέλεσμα ήταν μια θολή και σκιερή εικόνα του αλόγου, η οποία δεν δημοσιεύτηκε ποτέ. Παρόλα αυτά, ο Stanford αντέδρασε ενθουσιωδώς αφού τα περιγράμματα των ποδιών στην εικόνα υποδείκνυαν ότι η πεποίθησή του για την κίνηση των αλόγων είχε βάση. 

Η επόμενη προσπάθεια έγινε στις 15 Ιουνίου 1878, παρουσία του Τύπου. Ο Muybridge τοποθέτησε 12 κάμερες κατά μήκος της διαδρομής που έτρεξε η φοράδα Sallie Gardner με αναβάτη τον G. Domm. Τα κλείστρα των μηχανών ενεργοποιήθηκαν από την κίνηση των ποδιών του αλόγου, επιτρέποντας να τραβηχθούν φωτογραφίες που ακολούθησαν την πορεία του, με διαδοχή ανά ένα εικοστό πέμπτο του δευτερολέπτου. Οι φωτογραφίες έδειξαν ότι και τα τέσσερα πόδια για σύντομες στιγμές δεν αγγίζουν το έδαφος, και το ζώο βρίσκεται εξ' ολοκλήρου στον αέρα. Ο καλπασμός του αλόγου, στην πραγματικότητα, συμβαίνει όταν τα πόδια μαζεύονται κάτω από το σώμα, όχι όταν το μέτωπο και τα οπίσθια άκρα εκτείνονται όπως απεικονιζόταν έως τότε σε πίνακες. 



Η αποκάλυψη ότι η φωτογραφία έχει την ικανότητα να εμφανίσει μέρη της πραγματικότητας που δεν είναι ορατά με γυμνό μάτι σηματοδότησε έναν νέο σκοπό για το μέσο. Η αλληλουχία φωτογραφιών που ονομάστηκε "Το άλογο σε κίνηση" (The horse in motion) έγινε το πρώτο παράδειγμα χρονοφωτογραφίας, μιας πρώιμης μεθόδου για την καταγραφή της ροής του χρόνου, με στόχο κυρίως την επιστημονική μελέτη των διαφόρων φάσεων της κίνησης.

Παράλληλα, η ικανότητα καταγραφής μιας συνεχώς μεταβαλλόμενης πραγματικότητας πυροδότησε την καλλιτεχνική επιθυμία να συγκρατηθούν "φωτογραφικά" ολόκληρες σκηνές ή ιστορίες. Η τεχνική του Muybridge άνοιξε τον δρόμο για τον κινηματογράφο, δείχνοντας τον τρόπο να αιχμαλωτιστεί η κίνηση. Λίγα χρόνια αργότερα θα εμφανίζονταν οι πρώτοι κινηματογραφιστές, ενώ στο ξεκίνημα του επόμενου αιώνα η έβδομη τέχνη θα ξεκινούσε την λαμπρή της πορεία



Ο Muybridge συνέχισε να φωτογραφίζει την κίνηση ζώων, αλλά και ανθρώπων. Τα ανθρώπινα μοντέλα φωτογραφήθηκαν σε μια ποικιλία δράσεων, όπως το ανεβοκατέβασμα σκάλας, καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως η μεταφορά κουβάδων νερού, αλλά και αθλητικών δραστηριοτήτων όπως το μπέιζμπολ και η πάλη. Το 1887, το έργο του δημοσιεύθηκε σε μια πρωτοποριακή συλλογή, με 781 εικόνες κίνησης που αποτελούνταν από 20.000 συνολικά φωτογραφίες, με τίτλο "Animal Locomotion: an Electro-Photographic Investigation of Connective Phases of Animal Movements".






Διάβασε επίσης στο Diaxroniko.eu