Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2022

Έχουν τα ζώα ψυχικές διαταραχές;

Είναι ευρέως αποδεκτό πως οι ψυχικές διαταραχές αποτελούν τον μεγάλο κίνδυνο της εποχής μας. Είμαστε οι άνθρωποι οι μόνοι που αντιμετωπίζουμε τον κίνδυνο αυτό ή μήπως και άλλα ζώα υποφέρουν από  αντίστοιχες κρίσεις; 

Πολλές ψυχικές παθολογίες προέρχονται από συναισθηματική απορρύθμιση, η οποία εμφανίζεται λόγω μιας ακατάλληλης συναισθηματικής απόκρισης σε ένα ερέθισμα. Αυτό συμβαίνει στις περιοχές ρύθμισης των συναισθημάτων του εγκεφάλου. Αν σκεφτούμε πως όλα τα θηλαστικά έχουμε τις ίδιες βασικές δομές εγκεφάλου και τα ίδια χημικά σήματα, αφού ο άνθρωπος υποφέρει από προβλήματα ψυχικής υγείας, τότε γιατί να μην το κάνουν και άλλα θηλαστικά; 

Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2022

Haiku: Χωράει ένα ποίημα σε 17 συλλαβές;

Κατά κανόνα από ένα ποίημα περιμένουμε να είναι βαθυστόχαστο, συμβολικό, τις περισσότερες φορές έως και δυσνόητο. Η ανατολική φιλοσοφία, όμως, έχει μια διαφορετική προσέγγιση να προτείνει.. Τα χαϊκού είναι ιαπωνικά ποιήματα που εκτείνονται σε μόλις 3 στίχους και 17 συλλαβές, περιγράφοντας μια σκηνή της φύσης.

Η δομή κατά παράδοση έχει ως εξής: ο πρώτος στίχος έχει 5 συλλαβές, ο δεύτερος 7 συλλαβές και ο τρίτος πάλι 5. Βέβαια,

Κυριακή 11 Σεπτεμβρίου 2022

Ο πιο δυνατός ήχος που ακούστηκε ποτέ.

Στις 27 Αυγούστου 1883 στο ηφαιστειακό νησί Κρακατόα της Ινδονησίας σημειώθηκε ισχυρή έκρηξη. Σε συνδυασμό με την επακόλουθη κατάρρευση των δύο τρίτων του νησιού προκλήθηκε ο δυνατότερος ήχος που καταγράφηκε ποτέ. Υπολογίζεται πως άγγιξε τα 310db. 

Από το βίαιο γεωλογικό γεγονός προκλήθηκε

Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου 2022

Πετούν οι πιγκουίνοι;

Έτσι πίστεψαν πολλοί τηλεθεατές του BBC, όταν το 2008 παρακολούθησαν το trailer του ντοκιμαντέρ "Miracles of Evolution". Στην πραγματικότητα, όμως, ήταν μια εντυπωσιακή, καλογυρισμένη φάρσα! 

Οι πιγκουίνοι είναι θαλάσσια πτηνά και

Κυριακή 28 Αυγούστου 2022

Μπορεί μια ανθρώπινη καρδιά να ραγίσει; Κυριολεκτικά!

Όταν βιώνουμε μια τραυματική εμπειρία, όπως η απώλεια κάποιου αγαπημένου προσώπου ή ενός κατοικιδίου, ένας σπαρακτικός χωρισμός, ένα σοβαρό ατύχημα, η διάγνωση μιας δύσκολης ασθένειας, συνήθως μας καταβάλει έντονο άγχος, ειδικά εάν πρόκειται για κάτι πολύ ξαφνικό. Θα χρειαστούμε από εβδομάδες μέχρι και χρόνια για να μπορέσουμε να ανακάμψουμε συναισθηματικά. Μπορεί αυτός ο πόνος που μεταφορικά "μας ραγίζει την καρδιά", να το κάνει και κυριολεκτικά; 

Ανέκαθεν οι γιατροί υποστήριζαν ότι η στενοχώρια, το άγχος και ο θυμός επηρεάζουν αρνητικά την καρδιά. Μια πρώτη απόδειξη ήρθε το 1990, όταν

Κυριακή 21 Αυγούστου 2022

Καθολικό Βασικό Εισόδημα: θα μπορούσαμε όλοι να παίρνουμε επίδομα;

Με δεδομένο πως η αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωση των πολιτών είναι βασικό ζητούμενο για όλες τις σύγχρονες κοινωνίες, η θέσπιση ενός κυβερνητικού προγράμματος που να την εξασφαλίζει φαίνεται να είναι απαραίτητη. Πολλά είναι τα ονόματα που έχουν δοθεί σε αυτήν την ιδέα. Στην αγγλόφωνη βιβλιογραφία συναντάται συχνότερα ως universal basic income, ενώ στην ελληνική αποδίδεται ως καθολικό βασικό εισόδημα, βασικό άνευ όρων εισόδημα, εγγύηση βασικού εισοδήματος και άλλα. Σύμφωνα με αυτό κάθε μέλος μιας δεδομένης κοινότητας λαμβάνει τακτικά ένα καθορισμένο χρηματικό ποσό, ώστε να καλύπτονται βασικά έξοδα, όπως στέγη και διατροφή. 

Κυριακή 14 Αυγούστου 2022

Δήλος: Το ιερό νησί του φωτός

Η μικροσκοπική, βραχώδης και ολοφώτεινη Δήλος είναι μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση νησιού. Πλήθος αρχαιολογικών ευρημάτων φανερώνουν πως αποτέλεσε θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο του Aιγαίου. Ολόκληρη η Δήλος αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και ένα υπαίθριο μουσείο, κάνοντας το μικρότερο νησί που ιδρύθηκε πόλη-κράτος στην αρχαιότητα να αποτελεί σήμερα τον μεγαλύτερο σε μέγεθος αρχαιολογικό χώρο της Ελλάδας. 

Υπήρξε γνωστό ως ιερό νησί του Απόλλωνα, καθώς εκεί γεννήθηκε αυτός, αλλά και η θεά Άρτεμις. Πώς ξεκίνησαν όλα;

Κυριακή 7 Αυγούστου 2022

Τι διώκεται ως ενδοοικογειακή βία;

Πολλές είναι οι ιστορίες, δυστυχώς γίνονται όλο και περισσότερες, ενώ ακόμα περισσότερες μένουν καλά κρυμμένες. Διαφορετικοί δράστες που συγκλίνουν. Είναι ο σύζυγος, ο σύντροφος, ο γονέας. Μέχρι ποιο σημείο πρόκειται για κακή οικογενειακή ισορροπία, και πότε γίνεται ενδοοικογενειακή βία. Τι προβλέπει σχετικά η νομοθεσία;

Καταρχάς, η οικογένεια προστατεύεται από το

Κυριακή 31 Ιουλίου 2022

Γιατί η Ισλανδία δεν έχει κουνούπια;

Η Ισλανδία είναι αναμφίβολα μια από τις πιο ιδιαίτερες χώρες στον πλανήτη. Μεγάλοι καταρράκτες, θερμοπίδακες, ενεργά ηφαίστεια, Βόρειο Σέλας. Υπάρχει, όμως, και κάτι ακόμα που την ξεχωρίζει. Η Ισλανδία είναι η μόνη χώρα του πλανήτη μας που δεν υπάρχουν κουνούπια! Τα ενοχλητικά έντομα του καλοκαιριού αποτελούν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τον άνθρωπο, μεταδίδοντας θανατηφόρες ασθένειες όπως η ελονοσία ή ο κίτρινος πυρετός. Τι τα κρατάει μακριά από το μικρό νησί του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού;  

Το κρύο θα ήταν μια πρώτη λογική απάντηση, καθώς είναι γνωστό πως τα κουνούπια κατά κανόνα χρειάζονται ζέστη και υγρασία για να αναπαραχθούν. Ωστόσο, έχει φανεί πως μπορούν να διαχειριστούν χαμηλές θερμοκρασίες, όπως αυτές του αρκτικού χειμώνα. Σε γειτονικές χώρες, όπως για παράδειγμα η Γροιλανδία, η Σκωτία ή η Δανία, τους θερινούς μήνες εμφανίζονται σμήνη κουνουπιών.

Κυριακή 24 Ιουλίου 2022

Ο πιο βαρετός άνθρωπος του κόσμου.

Πότε θεωρούμε ένα άτομο ενδιαφέρον, και πότε όχι; Μπορεί να υπάρξει ένας καθολικά αδιάφορος τύπος ανθρώπου;  Η απασχόλησή μας σε μια ανιαρή δουλειά ή δραστηριότητα σημαίνει πως είμαστε βαρετοί;

Ερωτήματα σχετικά με την πλήξη προσπάθησε να απαντήσει μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Essex, με επικεφαλής τον Δρ Wijnand Van Tilburg από το Τμήμα Ψυχολογίας, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Personality and Social Psychology Bulletin το 2022. Οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερους από 500 ανθρώπους, που συμμετείχαν σε πέντες πειράματα, ώστε να καταλήξουν στα επαγγέλματα, τα χαρακτηριστικά και τα χόμπι που θεωρούνται τα πιο βαρετά.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα,

Κυριακή 17 Ιουλίου 2022

Παυσανίας: ο travel blogger της αρχαιότητας!

Ο Παυσανίας ήταν περιηγητής και γεωγράφος της ρωμαϊκής εποχής, συγγραφέας του έργου Ελλάδος Περιήγησις. Πρόκειται για 10 λεπτομερή, ταξιδιωτικά βιβλία, γραμμένα μεταξύ 150 μ.Χ. και 180 μ.Χ., στα οποία παρουσιάζονται 20 και πλέον χρόνια περιηγήσεων και έρευνας σε σημεία ενδιαφέροντος του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.

Γεννημένος στη Μικρά Ασία, που ανήκε τότε  στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ο Παυσανίας εκτιμούσε βαθιά την ελληνική καταγωγή και ταυτότητα του, θαυμάζοντας τον πολιτισμό και την -τότε σχετικά πρόσφατη- ιστορία της. Η Περιήγησις του είχε στόχο να γνωρίσει ο ίδιος σε βάθος την χώρα των προγόνων του, να βιώσει σαν εμπειρία την περιπλάνηση στο παρελθόν της, αλλά και να την μεταφέρει σε μελλοντικούς επισκέπτες. Ακόμα και χιλιάδες χρόνια μετά!

Κυριακή 10 Ιουλίου 2022

Yves Klein: ο καλλιτέχνης που μαγεύτηκε από το μπλε

Στην ιστορία της τέχνης είναι σύνηθες κάποιος δημιουργός να συνδέει το όνομά του με κάποιο χρώμα που χαρακτηρίζει την δουλειά του, ή μια περίοδο του συνολικού έργου του. Υπάρχει, όμως, ένας καλλιτέχνης που πήγε πέρα από αυτό.. Το όνομα του Γάλλου εικαστικού του 20ου αιώνα, Yves Klein ταυτίστηκε κυριολεκτικά με μια απόχρωση του μπλε. Το International Klein Blue ή IKB (Διεθνές Μπλε του Κλάιν) δημιουργήθηκε από τον Klein, με σκοπό να εκφράσει μέσα από αυτό το άυλο και το άπειρο του ανθρώπου και του σύμπαντος.

Ο Klein ξεκίνησε την καλλιτεχνική του καριέρα μελετώντας την μονοχρωμία. Το 1956 παρουσίασε στο Παρίσι μια ατομική έκθεση με τίτλο Yves: Propositions Monochromes, με μονοχρωμίες σε τρία χρώματα: ροζ, μπλε και χρυσό, θεωρώντας την σχέση τους μια καθολική αρχή για την εξήγηση του κόσμου. Η σχετική αποτυχία της έκθεσης αυτής τον οδήγησε να επικεντρωθεί σε ένα και μοναδικό χρώμα. Το μπλε!

Κυριακή 3 Ιουλίου 2022

Γιατί αγοράζουμε είδη πολυτελείας;

Ένα σημαντικό μέρος της σύγχρονης οικονομίας πλούσιων χωρών, αφορά την παραγωγή και την πώληση ειδών πολυτελείας. Ως "είδος πολυτελείας" μπορούμε να θεωρήσουμε προϊόντα που κοστολογούνται ακριβότερα από ό, τι θα χρειαζόταν εάν η χρήση τους ικανοποιούσε αποκλειστικά μια ανάγκη, ενώ παράλληλα θεωρούνται εξαιρετικά επιθυμητά σε μια κοινωνία. Δεν εξετάζεται η υψηλή τιμή αυτή καθαυτή, αλλά η υψηλότερη τιμή σε σχέση με άλλα προϊόντα της ίδιας κατηγορίας. Για παράδειγμα, υπάρχουν καταναλωτές που θα προτιμήσουν να πληρώσουν χιλιάδες ευρώ για μια τσάντα, όχι για να κουβαλήσουν τα κλειδιά και το πορτοφόλι τους, αλλά γιατί θεωρείται πιο εντυπωσιακή εμφανισιακά και φέρει την επωνυμία μιας συγκεκριμένης εταιρείας. Με αυτόν τον ορισμό θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για σπίτια, αυτοκίνητα, αλλά και κάλτσες, μολύβια ή νερό πολυτελείας.

Κυριακή 26 Ιουνίου 2022

Στην Γη επικρατούσε σιωπή για 4 δισεκατομμύρια χρόνια!

Ο φυσικός κόσμος είναι, με τον δικό του τρόπο, θορυβώδης. Από τα μικροσκοπικά έντομα, μέχρι τα βροντόφωνα πουλιά, αλλά και τα μεγαλόσωμα θηλαστικά, οι ήχοι επικοινωνίας των ζώων κατακλύζουν τα δάση. Και των θαλάσσιων ειδών, αντιστοίχως, τους ωκεανούς. Χωρίς να έχουμε αποκρυπτογραφήσει απόλυτα τους κώδικες επικοινωνίας, θεωρούμε πως με διαφορετικούς και συχνά περίπλοκους ήχους τα ζώα προειδοποιούν το ένα το άλλο για κίνδυνο, ή υπερασπίζονται την επικράτειά τους ή προσπαθούν να εντυπωσιάσουν έναν σύντροφο.  

Αυτή η "φλυαρία", όμως, φαίνεται να είναι μια πολύ πρόσφατη εξέλιξη για την ιστορία του πλανήτη μας. Όπως υπολογίζει

Κυριακή 19 Ιουνίου 2022

Η πείνα ως πολεμικό όπλο

Με μια μόλις γρήγορη ματιά στην ιστορία μπορούμε να παρατηρήσουμε πως ο έλεγχος των τροφίμων υπήρξε πάντα μια καίρια παράμετρος σε πολεμικές συγκρούσεις. Η διάσημη παρατήρηση του Ναπολέοντα πως "Ένας στρατός μάχεται με το στομάχι του" σκιαγραφεί εύστοχα τον τρόπο που η σίτιση εν μέσω ενός πολέμου μετατρέπεται σε οπλισμό εξίσου ισχυρό με καλάσνικοφ, βόμβες και εκρηκτικά, για έναν πολύ απλό λόγο: οι άνθρωποι πεινάνε..

Ο τρόπος που ο πόλεμος σχετίζεται με την

Κυριακή 12 Ιουνίου 2022

Και τι θα πει ο κόσμος..

Είναι βέβαιο πως ο κόσμος θα πει. Και, για κάποιον άλλο, θα γίνουμε εμείς ο κόσμος. Και όλοι θα ενδιαφερόμαστε για το τι είπε ο φίλος μας, η γειτόνισσα, ο συνάδελφος, ακόμα και ο περαστικός στον δρόμο. Και μέχρι ενός σημείου είναι φυσιολογικό. Πρόκειται για μια αυθόρμητη παρόρμηση, ωστόσο εύκολα θα συμφωνήσουμε πως δεν μπορούμε να ορίζουμε την ζωή μας με βάση τις ετυμηγορίες των άλλων. Ενώ, παράλληλα οφείλουμε να υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας όταν οι απόψεις τους εξυπηρετούν δόλιους σκοπούς. 

Αρχικά, έχει ενδιαφέρον να καταλάβουμε πως η επιθυμία να γινόμαστε αποδεκτοί είναι ένα αρχέγονο ένστικτο κάθε ανθρώπου. Μέχρι πρόσφατα

Δευτέρα 6 Ιουνίου 2022

Τι σχέση έχει ο Σείριος με τις καυτές "σκυλίσιες μέρες" του καλοκαιριού;

Ο Σείριος είναι το λαμπρότερο αστέρι στο νυχτερινό ουρανό. Η υψηλή του φωτεινότητα και η σχετικά κοντινή απόσταση με την Γη (8,6 έτη φωτός) τον κάνει εύκολα ορατό και με γυμνό μάτι. Πρόκειται για ένα αστέρι με διπλάσια μάζα από τον δικό μας Ήλιο. Αν με κάποιο τρόπο τους τοποθετούσαμε δίπλα δίπλα, ο Σείριος θα έλαμπε 20 φορές περισσότερο.

Καθότι τόσο φωτεινός, ο Σείριος είχε παρατηρηθεί από διάφορους αρχαίους πολιτισμούς και υπήρχε σε αστρονομικά αρχεία των Ελλήνων, των Πολυνήσιων και άλλων. Οι Αιγύπτιοι τον αποκαλούσαν «Άστρο του Νείλου», επειδή ξεκινούσε πάντα να εμφανίζεται στον ουρανό λίγο πριν ανέβει η στάθμη του ποταμού και έτσι πίστευαν πως προανήγγειλε τον ερχομό των πλημμυρών που θα έτρεφαν τα εδάφη τους. Οι Έλληνες τον ονόμαζαν «Αστέρι του Σκύλου», καθώς δεσπόζει στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός (Canis Major). Σύμφωνα με την μυθολογία, ο Μέγας Κύων ήταν το κυνηγόσκυλο του Ωρίωνα που τον ακολουθούσε στις μάχες. Το όνομα Σείριος σημαίνει καυτός, και αυτό διότι φαίνεται να υπήρχε μία σχέση της εμφάνισης του με τον καλοκαιρινό καύσωνα, τα κυνικά καύματα όπως αποκαλούνταν, δηλαδή τις σκυλίσιες μέρες. 

Κυριακή 29 Μαΐου 2022

Ο πουά κόσμος της Yayoi Kusama

Το έργο της Ιαπωνίδας καλλιτέχνιδας Yayoi Kusama είναι εκκεντρικό και ευρύ. Έχει δημιουργήσει εγκαταστάσεις, ζωγραφικά έργα, collages, γλυπτά, performances, ενώ έχει γράψει κάποιες νουβέλες και ανθολογίες. Αποτελεί μία από τις εξέχουσες μορφές της σύγχρονης τέχνης με πολυάριθμες εκθέσεις της να διοργανώνονται σε όλο τον κόσμο και ένα μουσείο που ίδρυσε η ίδια στο Τόκυο το 2017 να παρουσιάζει ολόκληρο το έργο της. Αν θέλαμε να περιγράψουμε το καλλιτεχνικό της στίγμα με μία λέξη, αυτή θα ήταν "πουά"!

Η Yayoi Kusama ξεκίνησε από τα παιδικά της χρόνια να βιώνει παραισθήσεις που

Κυριακή 22 Μαΐου 2022

Βάλια Κάλντα: μια αλπική κοιλάδα γεμάτη ζωή!

Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της οροσειράς και είναι γνωστός ως Βάλια Κάλντα. Το μεγαλύτερο κομμάτι της έκτασης ανήκει στο Νομό Γρεβενών και το υπόλοιπο στο Νομό Ιωαννίνων. Ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός το 1966 και έκτοτε η πλούσια χλωρίδα και πανίδα της περιοχής βρίσκεται υπό προστασία. Ψηλά βουνά, τεράστιοι γκρεμοί, βαθιά ρέματα, ποτάμια, λίμνες, πυκνά δάση, άγρια μανιτάρια, σπάνια είδη πουλιών, μεγάλα θηλαστικά. Αυτός ο τόπος είναι γεμάτος εκπλήξεις.

Η βλάχικη ονομασία Βάλια Κάλντα σημαίνει «Ζεστή κοιλάδα» και αρκετές είναι οι ερμηνείες για το πώς δόθηκε στην περιοχή. Εικάζεται ότι προέκυψε επειδή αποτελούσε καταφύγιο όταν ο καιρός στις τριγύρω ψηλές κορυφές αγρίευε. Συχνά αναφέρεται ότι οφείλεται στις ημερίσιες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις καθώς εμφανίζονται υψηλές θερμοκρασίες κατά την διάρκεια της ημέρας και χαμηλές κατά τη διάρκεια της νύχτας. Τέλος, πολύ πιθανό είναι ο χαρακτηρισμός "ζεστή" να δόθηκε στην κοιλάδα κατ’ ευφημισμό, καθώς αποτελεί μία από τις πιο κρύες και υγρές περιοχές της Ελλάδας, με χιόνι να την καλύπτει 7-8 μήνες τον χρόνο. 

Κυριακή 15 Μαΐου 2022

Ο Κανόνας 80/20 και πώς μπορούμε να τον εφαρμόσουμε στην ζωή μας

Ο Κανόνας 80/20, ή Αρχή του Παρέτο, αποτελεί έναν όρο πασπαρτού, καθώς θεωρείται ότι περιγράφει την αποδοτικότητα σε διάφορους τομείς όπως η οικονομία, η διοίκηση επιχειρήσεων, αλλά ακόμα και ο φυσικός κόσμος. Σύμφωνα με τον κανόνα αυτό, το 80% των αποτελεσμάτων προκύπτουν από το 20% των μέσων ή αιτιών. Για παράδειγμα, το 20% των προϊόντων μιας επιχείρησης αποφέρει το 80% των κερδών της, το 80% της ατμοσφαιρικής ρύπανσης οφείλεται στο 20% των εργοστασίων,  το 80% μιας εργασίας διεκπεραιώνεται από το 20% των ατόμων που ασχολούνται με αυτήν, και ούτω καθεξής. Φυσικά, η αναλογία 80 προς 20 υπολογίζεται κατά προσέγγιση. Αυτό που αξίζει να κρατήσουμε είναι πως η κατανομή της προσπάθειας και των αποτελεσμάτων της κατά κανόνα είναι εξαιρετικά ανισομερής.

Η πρώτη αναφορά για τον κανόνα αυτό

Διάβασε επίσης στο Diaxroniko.eu