Σε πολλές πολυκατοικίες της Θεσσαλονίκης επαναλαμβάνεται ένα παράξενο φαινόμενο.
Ο συντηρητής του ανελκυστήρα ζητά ένα σημαντικό ποσό για επισκευές, αναβάθμιση ή εργασίες που συνδέονται με την πιστοποίηση. Οι ιδιοκτήτες θεωρούν λογικό να κάνουν έρευνα αγοράς και απευθύνονται σε άλλα συνεργεία.
Και τότε συμβαίνει συνήθως το εξής:
Οι υπόλοιποι είτε δεν θέλουν να αναλάβουν είτε δίνουν όλοι ακριβότερη προσφορά από τον υφιστάμενο συντηρητή.
Έτσι, μια αρχική προσφορά που μπορεί να φαίνεται υπερβολική παρουσιάζεται τελικά ως η οικονομικότερη. Η πολυκατοικία θεωρεί ότι έκανε έρευνα αγοράς, αλλά στην πραγματικότητα
δεν γνωρίζει εάν υπήρξε ποτέ πραγματικός ανταγωνισμός.Ο άγραφος κανόνας της αγοράς
Στον κλάδο ακούγεται συχνά ότι τα συνεργεία δεν θέλουν να «χτυπήσουν» τον πελάτη άλλου συντηρητή.
Η λογική φέρεται να είναι απλή: «Δεν θα πάρω εγώ τον δικό σου ανελκυστήρα, για να μην προσπαθήσεις αύριο να πάρεις τους δικούς μου».
Έτσι μπορεί να κατατίθενται προσφορές όχι για να κερδηθεί πραγματικά η δουλειά, αλλά για να είναι βέβαιο ότι η πολυκατοικία θα παραμείνει στον προηγούμενο συντηρητή.
Μία ακριβότερη προσφορά από μόνη της δεν αποδεικνύει παράνομη συνεννόηση. Όταν όμως ζητούνται τρεις, τέσσερις ή πέντε προσφορές και όλες είναι υψηλότερες από εκείνη του υπάρχοντος συντηρητή, υπάρχει τουλάχιστον σοβαρός λόγος να εξεταστεί εάν η αγορά λειτουργεί πραγματικά ελεύθερα.
Με απλά λόγια: δεν είναι απόδειξη ότι «κάτι βρώμικο παίζει», αλλά είναι ισχυρή ένδειξη ότι κάτι μπορεί να μη λειτουργεί καθαρά.
Η υπόθεση δεν είναι φανταστική
Ο κλάδος των ανελκυστήρων έχει ήδη απασχολήσει την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Με την απόφαση 758/2021, η Επιτροπή διαπίστωσε παράβαση από τον Σύνδεσμο Συντηρητών και Εγκαταστατών Ανελκυστήρων Βορείου Ελλάδος. Η υπόθεση αφορούσε καταστατική πρόβλεψη για καθορισμό κατώτατων ορίων αμοιβής. Η Επιτροπή διευκρίνισε ότι δεν αποδείχθηκε πως είχε τελικά υιοθετηθεί συγκεκριμένη κατώτατη αμοιβή, έκρινε όμως παράνομη την ίδια την πρόβλεψη και επέβαλε διορθωτικά μέτρα.
Την 1η Οκτωβρίου 2025, η ίδια η Επιτροπή Ανταγωνισμού ανακοίνωσε ότι είχε λάβει πληροφορίες για αυξημένες χρεώσεις και υπόνοιες εναρμονισμένης πρακτικής σε προσφορές αναβάθμισης και συντήρησης ανελκυστήρων.
Τόνισε ότι κάθε επαγγελματίας πρέπει να τιμολογεί αυτόνομα και ότι απαγορεύονται συμφωνίες ή παρεμβάσεις επαγγελματικών ενώσεων που οδηγούν σε καθορισμό τιμών ή νόθευση του ανταγωνισμού. Κάλεσε μάλιστα όποιον διαθέτει στοιχεία να τα υποβάλει επώνυμα ή ανώνυμα.
Επομένως, δεν πρόκειται απλώς για παράπονα κάποιων δύσπιστων ιδιοκτητών. Πρόκειται για μία αγορά στην οποία η αρμόδια αρχή έχει ήδη εντοπίσει προβλήματα και έχει δημοσίως αναφερθεί σε υπόνοιες συντονισμένων προσφορών.
Οι ευθύνες των επαγγελματικών σωματείων
Τα επαγγελματικά σωματεία έχουν δικαίωμα να υπερασπίζονται τα νόμιμα συμφέροντα των μελών τους.
Δεν έχουν δικαίωμα να καθορίζουν τιμές, να κατανέμουν πελάτες ή να δημιουργούν έναν άγραφο κανόνα σύμφωνα με τον οποίο κανείς δεν διεκδικεί τη δουλειά του άλλου.
Δεν μπορεί χωρίς αποδείξεις να κατηγορηθεί συλλογικά ένα ολόκληρο σωματείο ή όλα τα μέλη του. Τα σωματεία, όμως, έχουν υποχρέωση να δηλώνουν ξεκάθαρα ότι κάθε επαγγελματίας είναι ελεύθερος να καταθέσει πραγματικά ανταγωνιστική προσφορά για οποιονδήποτε ανελκυστήρα.
Οφείλουν επίσης να απομονώνουν και να καταγγέλλουν οποιονδήποτε πιέζει επαγγελματίες να μην αναλαμβάνουν πελάτες άλλων ή να διαμορφώνουν τεχνητά υψηλότερες τιμές.
Η σιωπή δεν αποτελεί απόδειξη συνενοχής. Δεν αποτελεί, όμως, ούτε επαρκή απάντηση σε ένα πρόβλημα που επανέρχεται εδώ και χρόνια.
Οι ευθύνες της κυβέρνησης και της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Όταν το κράτος υποχρεώνει τις πολυκατοικίες να πιστοποιούν, να αναβαθμίζουν και να συντηρούν τους ανελκυστήρες τους, οφείλει να διασφαλίζει ότι η αγορά στην οποία τις στέλνει λειτουργεί νόμιμα.
Η κυβέρνηση έχει ευθύνη να εξασφαλίσει ότι υπάρχουν πραγματικοί έλεγχοι και επαρκείς μηχανισμοί προστασίας των πολιτών.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει ήδη προειδοποιήσει τον κλάδο. Τώρα χρειάζεται να συγκεντρώσει και να εξετάσει πραγματικές προσφορές από πολυκατοικίες της Θεσσαλονίκης.
Πρέπει να ελεγχθούν παλαιότερες και σημερινές περιπτώσεις στις οποίες:
- ο υφιστάμενος συντηρητής έδωσε μία υψηλή προσφορά,
- όλοι οι ανταγωνιστές έδωσαν ακόμη υψηλότερες,
- κάποια συνεργεία αρνήθηκαν να προσφέρουν μόλις έμαθαν ποιος είχε τον ανελκυστήρα,
- εμφανίστηκαν επαναλαμβανόμενα παρόμοιες τιμές ή συμπεριφορές.
Ο έλεγχος πρέπει να αφορά τον πραγματικό τρόπο λειτουργίας της αγοράς και όχι μόνο τα καταστατικά, τις ανακοινώσεις και τις επίσημες διαβεβαιώσεις.
Οι περίεργες βλάβες μετά την αλλαγή συντηρητή
Ακόμη σοβαρότερες είναι οι αναφορές για ανεξήγητες βλάβες ή ζημιές μετά την αλλαγή συνεργείου.
Καμία βλάβη δεν μπορεί να χαρακτηρίζεται αυτομάτως δολιοφθορά. Οι ανελκυστήρες είναι παλιές και σύνθετες εγκαταστάσεις και μπορούν να παρουσιάσουν προβλήματα για πολλούς λόγους.
Όταν όμως μία ασυνήθιστη ζημιά εμφανίζεται αμέσως μετά τη λήξη μιας συνεργασίας, πρέπει να καταγράφεται και να εξετάζεται από ανεξάρτητο τεχνικό. Όπου υπάρχουν πραγματικές ενδείξεις σκόπιμης επέμβασης, πρέπει να ενημερώνονται και οι αρμόδιες αρχές.
Ο φόβος ότι «αν αλλάξουμε συντηρητή θα βρούμε τον μπελά μας» δεν μπορεί να θεωρείται φυσιολογικό μέρος της αγοράς.
Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες
Οι πολυκατοικίες πρέπει να ζητούν περισσότερες γραπτές και συγκρίσιμες προσφορές.
Κυρίως, όμως, δεν πρέπει να τις πετούν μετά την απόφαση της γενικής συνέλευσης.
Όταν λαμβάνονται πολλές προσφορές και όλες είναι ακριβότερες από εκείνη του υφιστάμενου συντηρητή, οι ιδιοκτήτες πρέπει να αποστέλλουν τα στοιχεία στην Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Δεν χρειάζεται να γνωρίζουν ούτε να αποδείξουν εάν υπάρχει καρτέλ ή παράνομη συνεννόηση. Αυτό είναι έργο των ελεγκτικών αρχών.
Αρκεί να αποστείλουν:
- τις προσφορές που έλαβαν,
- την περιγραφή των ίδιων εργασιών,
- τις ημερομηνίες,
- και μία σύντομη αναφορά για το τι συνέβη.
Μία μόνο περίπτωση μπορεί να είναι σύμπτωση. Εκατοντάδες παρόμοιες περιπτώσεις από τη Θεσσαλονίκη μπορούν να αποκαλύψουν ένα σταθερό μοτίβο.
Η ίδια η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει καλέσει όσους διαθέτουν στοιχεία για πιθανές αντιανταγωνιστικές πρακτικές στον κλάδο των ανελκυστήρων να την ενημερώσουν.
Πού υποβάλλονται τα στοιχεία
Οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται στην:
Επιτροπή Ανταγωνισμού
Κότσικα 1Α και Πατησίων
10434 Αθήνα
Email Πρωτοκόλλου:
protokolo@epant.gr
Τηλέφωνο Πρωτοκόλλου:
210 8809100
Δευτέρα έως Παρασκευή, 08:00–14:00.
Ηλεκτρονική αναφορά μπορεί επίσης να υποβληθεί από την επίσημη ιστοσελίδα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, στην επιλογή:
Ψηφιακές Υπηρεσίες → Υποβολή Αιτημάτων.
Υπάρχει ακόμη σύστημα ανώνυμης παροχής πληροφοριών για περιπτώσεις νόθευσης προσφορών, καθορισμού τιμών, κατανομής πελατών και αποκλεισμού ανταγωνιστών.
Όταν κανείς δεν ανταγωνίζεται πραγματικά
Δεν είναι κάθε ακριβή προσφορά παράνομη.
Δεν είναι κάθε διαφορά τιμής αποτέλεσμα συνεννόησης.
Όταν όμως όλοι εμφανίζονται ακριβότεροι από αυτόν που ήδη έχει τον ανελκυστήρα, ξανά και ξανά, κάτι πρέπει να ελεγχθεί.
Ο πραγματικός ανταγωνισμός δεν αποδεικνύεται από το γεγονός ότι η πολυκατοικία συγκέντρωσε τρία διαφορετικά χαρτιά.
Αποδεικνύεται όταν τρεις ανεξάρτητοι επαγγελματίες θέλουν πραγματικά να κερδίσουν τη δουλειά.
Οι πολίτες πρέπει να ζητούν προσφορές, να κρατούν τα στοιχεία και να τα στέλνουν στην Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Γιατί όταν κανείς δεν «χτυπάει» τον πελάτη του άλλου, τελικά εκείνοι που χτυπιούνται είναι οι ιδιοκτήτες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου