Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2020

Πόσοι άνθρωποι έχουν γεννηθεί συνολικά στη Γη;

Με τον τρέχοντα παγκόσμιο πληθυσμό περίπου στα 7,5 δισεκατομμύρια, ζούμε στην λαοπληθέστερη εποχή στην ιστορία της ανθρώπινης ζωής. Για να μπορέσουμε να αντιληφθούμε το μέγεθος, μπορούμε να το δούμε σε αναλογία με τον συνολικό αριθμό των ανθρώπων που έχουν γεννηθεί ποτέ στην Γη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Γραφείου Αναφοράς Πληθυσμού (Population Reference Bureau) έχουν υπάρξει περισσότερα από 108 δισεκατομμύρια μέλη του είδους μας. 

O αριθμός φυσικά είναι κατά προσέγγιση, καθώς δεν υπάρχουν δημογραφικά δεδομένα για το 99% του εύρους της ανθρώπινης ύπαρξης. Οποιαδήποτε εκτίμηση εξαρτάται ουσιαστικά από δύο παράγοντες: το χρονικό διάστημα που πιστεύεται ότι υπάρχει το ανθρώπινο είδος και ο θεωρούμενος μέσος πληθυσμός σε διαφορετικές περιόδους του διαστήματος αυτού. 

Ο καθορισμός μιας στιγμής που δημιουργήθηκε η ανθρώπινη φυλή είναι πολυεπίπεδος. Ανθρωποειδή φαίνεται να υπήρχαν στη Γη ήδη από το 700.000 π.Χ., ωστόσο αυτό που λαμβάνεται ως σημείο εκκίνησης για την έρευνα του PRB είναι η εμφάνιση του σύγχρονου ανθρώπου (Homo Sapiens), που τοποθετείται στο 50.000 π.Χ. 

Ακόμη πιο περίπλοκο εγχείρημα είναι οι υποθέσεις σχετικά με τους προϊστορικούς πληθυσμούς. Στοιχείο που επηρεάζει σημαντικά τις εκτιμήσεις είναι το ποσοστό γεννήσεων. Η σημερινή αναλογία είναι περίπου 20 γεννήσεις ανά 1000 άτομα ετησίως, ενώ σε πρωτόγονες κοινωνίες υπολογίζεται περίπου 80 γεννήσεις ανά 1000 άτομα. Η διαφορά φαίνεται μεγάλη, αλλά στην πραγματικότητα οι 80 γεννήσεις αποτυπώνουν μια αύξηση του πληθυσμού πολύ πιο αργή από την σημερινή. Οι άνθρωποι χρειάζονταν υψηλότερα ποσοστά αναπαραγωγής για να επιβιώσουν, λόγω του μικρότερου προσδόκιμου ζωής και των υψηλών ποσοστών παιδικής θνησιμότητας. Δηλαδή, έπρεπε να γεννηθούν πολλοί περισσότεροι για να συνεχιστεί το ανθρώπινο είδος, καθώς δεν ήταν πολλοί αυτοί που θα επιζούσαν για να γεννήσουν δικά τους παιδιά. Ενδεικτικά, στην Νεολιθική Εποχή οι εκτιμήσεις είναι ότι οι άνθρωποι ζούσαν μέχρι τα 17, ενώ κατά την Εποχή του Χαλκού αναμενόταν να ζήσουν έως περίπου τα 30. Σήμερα, το μέσο παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής είναι λίγο περισσότερο από 72 έτη. 

Στις εκτιμήσεις για τον ανθρώπινο πληθυσμό σε διάφορες περιόδους τις ιστορίας λαμβάνονται υπόψιν και πανδημίες, εχθροπραξίες ή μεταβαλλόμενες κλιματολογικές συνθήκες, καθώς έχουν ενεργό ρόλο στην μείωση του πληθυσμού. 

How Many People Have Ever Lived?
Πηγή: https://www.prb.org/howmanypeoplehaveeverlivedonearth/

Ο υπολογισμός του συνολικού πληθυσμού από το PRB, ξεκίνησε τοποθετώντας μόλις τους 2 πρώτους Homo Sapiens το 50.000 π.Χ. Περίπου το 8.000 π.Χ., όταν αναπτύχθηκε η γεωργία, ο παγκόσμιος πληθυσμός θεωρείται κάπου στην τάξη των 5 εκατομμυρίων. Στο 1 μ.Χ., υπήρχαν περίπου 300 εκατομμύρια ανθρώπων. Τα δεδομένα πληθαίνουν, και γίνονται πιο έγκυρα λίγο πριν το 1800, όταν υπολογίζεται με σχετική σιγουριά ότι υπάρχουν περίπου 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι στη Γη. Έκτοτε, ο πληθυσμός εξακολούθησε να αυξάνεται φτάνοντας στα σημερινά 7,5 δισεκατομμύρια και μέχρι το 2050 αναμένεται να πλησιάσει τα 10 δισεκατομμύρια. 

Συνυπολογίζοντας, λοιπόν, τους πληθυσμούς αυτούς οδηγούμαστε στην υπόθεση πως στον πλανήτη έχουν υπάρξει περίπου 108 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Αξίζει να επισημάνουμε την εκτόξευση του πληθυσμού στην σύγχρονη περίοδο. Σχεδόν οι μισοί άνθρωποι έχουν γεννηθεί τις δύο τελευταίες χιλιετίες (από το έτος 1 μ.Χ.). Ένας στους πέντε γεννήθηκε τους τελευταίους δύο αιώνες. Όσοι ζούμε σήμερα αντιπροσωπεύουμε περίπου το 7% του συνολικού αριθμού ανθρώπων που έχουν ζήσει ποτέ. 

Η ταχεία αύξηση του πληθυσμού αφορά συγκεκριμένα τα ανθρώπινα όντα και δεν παρατηρείται στην υπόλοιπη πανίδα του πλανήτη, ώστε να την θεωρήσουμε αποτέλεσμα περιβαλλοντικών διεργασιών. Η εξήγηση είναι απλή: γεννιόμαστε λιγότεροι, αλλά επιβιώνουμε πολύ περισσότεροι. Η πρόοδος της ιατρικής και η βελτίωση των συνθηκών ζωής μας επιτρέπουν να φτάσουμε πολύ πέρα από τα αναπαραγωγικά μας χρόνια. 

Διάβασε επίσης στο Diaxroniko.eu