Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2022

Ηραία: Οι αρχαίοι Ολυμπιακοί Αγώνες των γυναικών!

Η συμμετοχή των γυναικών στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες ήταν καθολικά απαγορευμένη. Μπορούσαν να λάβουν μέρος μόνο στα ιππικά αγωνίσματα ως ιδιοκτήτριες αλόγων, αποστέλλοντας τα άρματα και τους ηνιόχους τους. Απαγορευμένη ήταν και η είσοδος τους στο Στάδιο της Ολυμπίας για την παρακολούθηση των αγωνισμάτων. Για όποια, μάλιστα, τολμούσε να παραβεί τη διαταγή αυτή, προβλεπόταν να την ρίξουν από το Τυπαίο Όρος. Μοναδική γυναικεία παρουσία ήταν η ιέρεια της Δήμητρας Χαμύνης, παλιάς θεότητας του τόπου που σχετιζόταν με τη γη και τη γεωργία. 

Οι γυναίκες διοργάνωναν τους δικούς του αθλητικούς αγώνες, τα Ηραία. Πρόκειται για αγώνες δρόμου που τελούνταν στην Ολυμπία κάθε 4 χρόνια προς τιμήν της θεάς Ήρας, σε διαφορετικό χρόνο από τους Ολυμπιακούς, ενδεχομένως
όμως την ίδια χρονιά. Λέγεται ότι πρώτη διοργάνωσε τα Ηραία η Ιπποδάμεια για να ευχαριστήσει την Ήρα για τον γάμο της με τον Πέλοπα. Σε αντίθεση με την πληθώρα πληροφοριών που υπάρχουν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, είναι ελάχιστα αυτά που γνωρίζουμε για τα Ηραία, και κατά βάση προέρχονται από τον Παυσανία και το έργο του Ελλάδος Περιήγησις.

Παράσταση αγώνα δρόμου γυναικών
Μελανόμορφος αμφορέας, 500 π.Χ.

Η ακριβής χρονολογία έναρξης δεν είναι γνωστή, καθώς ο Παυσανίας απλώς αναφέρει ότι οι αγώνες ήταν ήδη στην εποχή του αρχαίοι. Υπάρχει η θεωρία μάλιστα ότι τα Ηραία, προηγούνταν των Ολυμπιακών Αγώνων, καθώς ο πρώτος ναός προς τιμήν της Ήρας στην Ολυμπία είχε κιόλας κτιστεί το 1100 π.Χ.(οι Ολυμπιακοί ξεκίνησαν το 776 π.Χ). Έτσι ενδέχεται σε κοντινό χρόνο να θεσπίστηκαν και τα Ηραία, τα οποία περιελάμβαναν πολλά λατρευτικά τελετουργικά. Συγκεκριμένα, οι δεκαέξι γυναίκες που ήταν υπεύθυνες για την διοργάνωση των αγώνων είχαν το ιερατικό καθήκον να υφαίνουν κάθε τέσσερα χρόνια το καινούριο πέπλο της θεάς.

Στα Ηραία διαγωνίζονταν νεαρά κορίτσια και όχι παντρεμένες γυναίκες,  σε τρεις διαφορετικές κατηγορίες: παιδική, εφηβική και νεανική. Ο αγώνας γινόταν στα 5/6 του μήκους του Σταδίου, δηλαδή περίπου 160 μέτρα. Οι αθλήτριες έτρεχαν με λυτά μαλλιά και κοντό χιτώνα που άφηνε ακάλυπτο το δεξί τους στήθος. Οι νικήτριες βραβεύονταν με στεφάνι αγριελιάς και κομμάτια από την ιερή αγελάδα που θυσιαζόταν προς τιμήν της Ήρας και αποτελούσε σύμβολό της. Επιπλέον, µπορούσαν να αφιερώσουν αγαλµατίδια µε τη µορφή τους στο Ηραίον, το ναό της θεάς στην Ολυµπία.

Αγωνιζόμενη στους Ηραιακούς Αγώνες
μαρμάρινο ρωμαϊκό αντίγραφο, 460 π.Χ, 

Αγωνιζόμενη στους Ηραιακούς Αγώνες
Χάλκινο αγαλματίδιο,  560 π.Χ.



Διάβασε επίσης στο Diaxroniko.eu